Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2026/387 K.2026/354

Davacı tarafından Konya .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 06/01/2026 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirkete ait şirket pay defterinin, müvekkili yedinde iken kaybolduğunu ve bulunamadığını, müvekkili şirketin, tür değişikliğine giderek, anonim şirkete dönüşmek için başvuruda bulunma sürecine gireceğini, bu süreçte, şirket pay defterinin bulunamadığını, pay defterinin zayi olduğu tespit edildiğini beyan ederek pay defterinin kaybolması durumunun şirket resmi işlemlerinde aksaklıklara yol açmaması adına, müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belgenin verilerek, ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Somut olayda; Davacı vekili, şirketin pay defterinin tür değişikliğine gidilecek olması hasebiyle kaybolduğunun fark edildiğini, bu nedenle söz konusu defterlerin zayi olduğundan bahisle zayii belgesi verilmesi için dava açtıkları belirtilmiş ise de, davacı şirkete ait defterlerin zayi sebebinin kanunda belirtilen yangın, su baskını, yer sarsıntısı ve hırsızlık benzeri bir sebebe dayanmadığı anlaşılmakla, davacının kanıtlanmayan davasının reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait şirket pay defterinin, müvekkili yedinde iken kaybolduğunu ve bulunamadığını, TTK'nın 82/7. maddesinde zayi belgesinin verilmesinin, kanunda belirtilen yangın, deprem gibi sebepler ile sınırlı olmadığını, maddede belirtilen durumların haricinde de ticari defter ve ticari pay defteri kaybolması halinde, ticari defterinin zayi olduğuna dair belge talep edilebileceğini, bu nedenle her somut olayın özelliğine göre TTK'nın 82/7. maddesindeki şartların gerçekleşip gerçekleşmediğinin değerlendirilmesi gerektiğini, ancak mahkemece herhangi bir değerlendirme ve araştırma yapılmadan,

delillerin irdelenmeden karar verildiğini, müvekkili şirkette tür değişikliği ve müvekkili şirketin aile şirketi olması nedeniyle şirket hisselerinin devri işlemleri yapılacağını, muhasebesel işlemlerinin dışarıdan yürütüldüğünü, müvekkili şirkette yapılacak tür değişikliği ve hisselerin devri işlemleri istişare edilirken, muhasebeci tarafından 11/09/2025 tarihinde müvekkili şirketin pay defterinin kaybolduğunun tespit edildiğini, pay defterinin kaybolması durumunun şirket resmi işlemlerinde aksaklıklara yol açmaması adına, derhal başvuruda bulunulmuş bulunulduğunu beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/1-a maddesinde: "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür"

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7 maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterlerin afet veya hırsızlık sebebiyle ziyaya uğraması halinde mahkemeden belge talep edilebileceği hususu düzenlenmiş olup, değinilen düzenleme uyarınca tacirin defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunmaktadır. Bir başka anlatımla tacir özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumundadır.

Anılan madde uyarınca tacir, afet veya hırsızlık halinde mahkemeden zayi belgesi talep edebilecektir. Davacı şirketin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden zayi belgesi talebinde bulunmadığı gibi davacının özen yükümlülüğüne uyduğu halde meydana gelen bir afet yada hırsızlık nedeniyle ticari defterinin zayi olduğunu kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olayda davacı şirketin, karar defterinin ziyaya uğraması ile ilgili olarak kanunda sınırlı olarak belirtilen sebeplere dayanmadığı gibi özen yükümlülüğüne uyduğunu, basiretli bir tacir gibi davrandığını da ispat edemediği, bu nedenlerle ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır ...