Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/987 K.2025/757

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

22.10.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın çarpıştığını, kazada davalının tam kusurlu olduğunu, davacının aracının davalı Doğa Sigorta A.Ş.'ye anlaşmalı onarım servisi olan Otoport Hasar Onarım Merkezi'nde aracın onarım ve tamirinin tam ve eksiksiz yapıldığının iddia edildiğini ve aracın 18.01.2022 tarihinde davacıya teslim edildiğini belirterek,

fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla HMK 107 kapsamında belirsiz alacak olarak davacıya ait araçta meydana gelen değer kaybının tespiti ve zararın tazmini için şimdilik 500,00 TL'nin kaza sonrası yapılan tamir ve onarımının hatalı ve ayıplı olması nedeniyle bütün ayıplı işlerin tespiti ve tazmini için şimdilik 500,00 TL'nin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Doğa Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davalı şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile sınırlı olmak üzere poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamı ile sınırlı olduğunu, poliçe üzerinde maddi hasar halleri için araç başına teminat limiti hasar tarihi 22.10.2021 itibari ile azami 43.000 TL olarak sınırlandırıldığını, sigorta şirketlerinin sigortalısının kusuru oranında gerçek hasarı tazminle yükümlü olduğunu, söz konusu kazaya ilişkin 19.02.2022 tarihli ekspertiz raporu tanzim edildiğini, iş bu raporda tespit edilen hasar bedeli olan 4.791,79 TL'nin davacı tarafa ödendiğini belirterek haksız açılan davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... ve davalı ...'ın cevap dilekçesi vermediği görülmüştür.

İlk derece mahkemesi tarafından davanın kabulüne, 20.208,21 TL değer kaybı, 54.562,71 TL ayıplı ve hatalı iş bedeli olmak üzere toplam 74.770,92 TL’nin davalılardan Doğa Sigorta yönünden 18.02.2022 tarihinden itibaren poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere diğer davalılar yönünden 22.10.2021 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile müşterek ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya verilmesine dair karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı Doğa Sigorta A.Ş vekili ile davalı ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Doğa Sigorta A.Ş vekili istinaf dilekçesinde; davacıların dava açmadan evvel davalı şirkete talebi ile ilgili tüm evraklarla birlikte yazılı başvuru yapması gerekirken davalı şirket tarafından istenilen evrakların temin edilmeden ve davalı şirkete iletilmeden doğrudan doğruya dava açmasının kanuna aykırı olduğunu, davalı şirket tarafından sigortalı araçta meydana gelen hasarın tespiti amacıyla eksper talebinde bulunulmuş olup taleplerinin haksız ve hukuki mesnetten yoksun bir şekilde reddedildiğini,

davalı şirketin sorumluluğunun poliçe üzerinde yazılı teminat limitleri ile poliçede yazılı özel şartlar ve trafik sigortası genel şartları kapsamında sınırlı olduğunu, poliçe üzerinde maddi hasar halleri için araç başına teminat limitinin hasar tarihi olan 22.10.2021 itibari ile azami 43.000 TL olarak sınırlandırıldığını, sigorta şirketi sigortalısının kusuru oranında gerçek hasarı ödemekle yükümlü olduğundan kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurunun bulunup bulunmadığının ve kusur oranının belirlenmesinin önem taşıdığını,

kaza sonrası taraflarına yapılan hasar başvurusu üzerine hasar dosyası açılmış ve Sigorta Ekspertiz Hizmetleri tarafından sözkonusu kazaya ilişkin 19.02.2022 tarihli ekspertiz raporunda tespit edilen değer kaybı bedeli olarak davacı tarafa 4.791,79 TL ödendiğini, hasar bedeli olarak anlaşmalı servislere 29.777,3 TL tutarı ödendiğini, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin gerekçeli kararına istinaden dava ve icra ödemesi olarak 6.152,29 TL ödeme gerçekleştirildiğini, davalı şirketin poliçe limiti kapsamında poliçe limiti tamamen tüketildiğini, araçta yapılan ayıplı işte davalı şirketin hiçbir suretle sorumlu tutulamayacağını,

bahse konu ayıbın giderilmesi için ayıbı gerçekleştiren taraf olmayan davalı şirket yerine onarımı gerçekleştiren tarafa husumetin yöneltilmesi gerektiğini, iş bu başvurunin kısmi dava koşullarını taşımadığını, davacı vekilinin alacağın belirsiz olduğu gerekçesiyle yapmış olduğu işbu başvurunun hukuki yarar yokluğu sebebi ile reddini talep ettiklerini, yapılan ödeme neticesinde hasara ilişkin hiçbir sorumluluklarının kalmadığını, dosyada mevcut kusur bilirkişi raporlarında; haksız ve fahiş fiyat farkı, eksik ve yeterli inceleme yapılmadan atfedildiğini, başvuru sahibinin kendisinin dışardan seçtiği özel bir şirket vasıtası ile,

tek taraflı kusur ve hasar tespiti yaptırmasının hatalı olduğunu, başvuran tarafından sunulan ekspertiz raporunun HATMER üzerinden düzenlenmediğini, rapor üzerinde numara bulunmadığını, kayıtlara intikal etmediğini, başvuran tarafın usulüne uygun düzenlenmiş ve ödeme harici kalan bir giderinin bulunmadığının anlaşıldığını, sigorta Tahkim Komisyonu Kararında hükmedilmesi gereken vekâlet ücreti 1/5 oranda olması gerekirken tam vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının aracındaki değer kaybı hususunda davalı sigorta şirketine başvuru yapılarak sigorta şirketi tarafından ödeme gerçekleştirildiğini, taraflar arasında uyuşmazlık konularından kazalı aracın tamiri hususunda sair bir anlaşma sağlandığını, bu kapsamda bir alacak hakkı bakımından değerleme yapılacaksa da alacağa işleyecek faiz bakımından faiz başlangıç tarihinin bu tarihler göz önüne alınarak belirlenmesi gerektiğini,

dava dilekçesinde "kaza sonrası yapılan tamir ve onarımının hatalı ve ayıplı olması nedeniyle bütün ayıplı işlerin tespiti ve tazmini için" olduğunu ve tamir ve onarımın hatalı ve ayıplı olması sebebi ile sorumluluğuna gidilemeyeceğini, husumetin doğru kişiye yönlendirilmediğini, bu hususun araç işletenin kusursuz sorumluluğu hükümleri kapsamında illiyet bağını kesen bir durum olduğunu, ilgili hizmetle bağlantısı olmayan davalı yönünden hukuki sorumluluk mevcut olduğu kanaatiyle davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, alınan bilirkişi raporlarının maddi gerçeği yansıtmaktan uzak olduğunu,

hesaplamaların hatalı ve gerçek dışı olduğunu, tahmini fiyatlar üzerinden değerleme yapıldığını, mahkemenin bu hesaplamalara itibar ederek karar vermiş olmasının da ilk derece mahkemesi kararının hatalı olduğunu gösterdiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle ayıplı tamirden kaynaklı hasar bedeli ve değer kaybı bedeli istemine ilişkindir. Davacı aracın yetkili serviste tamir edildikten sonra yaptırdığı ekspertiz ile öğrendiği ayıplı ve eksik işlemler nedeniyle tazminat ile değer kaybı talep ettiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, 22.10.2021 tarihinde, davacıya ait araca davalıların sürücüsü, maliki ile davalı sigorta şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın arkadan çarpması sonucunda davacının aracı hasar görmüştür.

Davacı vekilinin özel dava şartı olarak düzenlenen Karayolları Trafik Kanunu'nun 97. maddesi kapsamında davalı sigorta şirketine 09.02.2022 tarihinde zorunlu başvuru şartını yerine getirdiği anlaşılmıştır.

Kaza sonrası düzenlenen kaza tespit tutanağında davalı sürücü ...'a kural ihlali verilmiştir. Mahkemece üç kişilik makine mühendisi bilirkişisinden alınan raporda da davalı sürücü %100 oranında kusurlu bulunmuştur. Olayın oluş şekli dikkate alındığından dosya kapsamına uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporundaki kusur oranının karara esas alınmasının yerinde görüldüğünden kusura ilişkin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacıya ait araçtaki değer kaybı Yargıtay yerleşik içtihatları kapsamında gerçek zarar ilkesi gereğince, kaza tarihindeki serbest piyasa koşullarına göre, aracın kazadan önceki değeri ile onarım sonrası değeri arasındaki farka göre belirlendiği anılan yönleri itibariyle bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu değerlendirilmiş olup davalılar vekillerinin değer kaybına ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Ayrıca Motorlu aracın işletilmesi sırasında meydana gelen zararlardan dolayı sorumluluk zarar görenin uğradığı gerçek zarar ile sınırlıdır.Trafik kazası nedeniyle davalılar KTK gereğince zarardan müştereken ve müteselsilen sorumludur.Davalılar haksiz fiilden kaynaklı , sigorta şirketi ise poliçeden kaynaklanan tazmin borcunu yerine getirirken gerçek zararı ödemekle yükümlüdür.

TTK'nın 1427 vd maddeleri gereğince sigortacı, sigorta ettiren veya sigortadan yararlananın uğradığı gerçek zararı tazminle yükümlü olup motorlu aracın neden olduğu zarar nedeniyle meydana gelen gerçek zarar giderilmelidir. Gerçek zarar, zarar gören şeyin eski hale getirilebilmesi için gereken onarım ve işçilik giderlerini kapsar.

Davalılar gerçek zarardan sorumlu olup araç hiç tamir edilmemiş olsaydı dahi zarar gören kişinin gerçek zararına göre tazminat miktarı hesaplanması gerekmektedir. Zira, zarar görenin çıkma ve eşdeğer parçalarla aracı tamir etmesi beklenemeyeceği gibi gerçek zarar ancak aracın onarımında tamamen orijinal parçalar kullanılmak suretiyle karşılanır.

Hasar bedeli tespit edilirken davalı sigorta şirketiyle servis arasında yapılan anlaşma vb nedenlerle yedek parça ve işçilik bedellerinin değerinde indirim yapılmaksızın meydana gelen gerçek zarar giderilmesi gerektiğinden davalılar vekillerinin bu hususlara değinen istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Ancak kabule göre Davalı Doğa Sigorta AŞ. zarara neden olan aracın zorunlu mali mesuliyet (trafik) sigortacısı olup, sorumluluğu poliçede yazılı limitle sınırlıdır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 93 üncü ve Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında Tarife Uygulama Esasları Hakkında Yönetmelik'in 24 üncü maddesi uyarınca rizikonun gerçekleştiği tarihte sigortaya konu motorlu aracın cinsine göre Hazine Müsteşarlığınca asgari tutarı belirlenen tarifedeki limitler uyarınca sınırlı sorumludur.

22.10.2021 olan kaza tarihinde davalıya sigortalı aracın, araç başına azami maddi tazminat sorumluluğu 43.000,00 TL'dir. Dosya kapsamından Sigorta şirketi tarafından dava açılmadan önce davacıya hasar tazminatı tamiri yapan servise 29.777,3 TL, davacıya ise 4.791,79 TL değer kaybı ödemesi yapmıştır.

Dava açılması halinde trafik sigortacısı, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel şartları uyarınca, vekalet ücreti ve diğer yargılama giderlerini de karşılamakla yükümlüdür. Ancak, hüküm altına alınan tazminat miktarı sigorta bedelini geçerse, sigortacının bu masraflardan sigorta bedelinin tazminata oranı dahilinde sorumlu olması gerekir.

Mahkemece bu durum gözetilmeden bakiye poliçe teminat limiti dikkate alınmaksızın, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden diğer davalı ile birlikte davalı sigorta şirketinin aynı miktardan sorumlu tutulması ve dava açılmadan evvel yapılan ödemeler dikkate alınmaksızın hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

İlk derece mahkemesinin kararındaki anılan yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, Doğa Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış, davalı sigorta şirketinin yaptığı ödemeler dikkate alınarak yalnızca 8.430,91 TL'den sorumlu tutulmuş ve davanın kabulüne yönelik aşağıdaki şekilde yeniden hüküm kurulması gerekmiştir.