Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1106 K.2024/1151

2- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 1- ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI

2- LEYBİ DENİZCİLİK ANONİM ŞİRKETİ - ...

DAVA

Muvazaa hukuksal nedenine dayalı icra takibinin ve senedin iptali

HÜKÜM

Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Vekil edenlerin, davalı ... ve dava dışı ..., ... ile birlikte ... İli, ... İlçesi, ..., 103/115, 114/46-46-62, 117/26-33, 118/2-27, 120/63, 130/67, 134/26, 136/11-25, 139/3-5-9 ada/parsel sayılı taşınmazlarda hisseli olarak malik oldukları, davalı Leybi Denizcilik A.Ş'nin işbu taşınmazlarda hissedar olmadığı,

ancak hissedar davalı ... ile davalı Leybi Denizcilik A.Ş aralarında anlaşarak salt işbu taşınmazların satışa çıkarılarak satış suretiyle diğer davalı Leybi üzerine geçirilmesi amacıyla muvazaalı icra takibi başlattığı, alacaklısının Leybi olduğu Kocaeli 1. İcra Müdürlüğü 2021/150278 Esas sayılı dosyasından gerçek bir alacağın konu edilmemesi ile birlikte kendi aralarında yine bedelsiz olarak düzenlenen 15/09/2021 tanzim 15/09/2021 vade 3.300.000,00-TL bedelli senede dayalı olarak diğer davalı hissedar ... hakkında icra takibine geçildiği,

takip danışıklı olduğundan davalı ... tarafından icra takibine karşı hiçbir itiraz veya icra işleminde bulunulmadığı, davalılar belirtilen senedi ve icra takip işlemini müvekkillerin taşınmazlarını alabilmek için yaptıkları, muvazaalı icra takibinin, işbu dava sonuçlanıncaya dek durdurulması ve takibe dayanılarak ikame edilmiş olan ortaklığın giderilmesi davasının da bu dava sonuçlanıncaya kadar askıya alınması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini,

davanın kabulü ile muvazaalı olarak danışıklı başlatılmış olan Kocaeli 1. İcra Müdürlüğü 2021/150278 Esas sayılı muvazaalı icra takibinin ve icra takibine konu senedin iptaline ve her türlü yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin kararı;

"..Tüm dosya kapsamı incelendiğinde, davaya konu icra takibinin kambiyo senedine dayalı bir takip olması, davalı ve davacı arasında doğrudan hukuki ilişki iddiası bakımından kambiyo hukuku gereği senedin sebepten mücerretlik ilkesi uyarınca araştırma ve değerlendirme yapılmasının gerekmesi, takibin kambiyo senedine dayalı bir takip olması göz önüne alındığında TTK'nun 4. maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadığına bakılmaksızın TTK'da düzenlenen hususlardan doğan davalar mutlak ticari dava olduğundan uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinin görev alanına girmesi,

davacı tarafın iddiasının kambiyo hukuku kapsamında tahkikata konu edilmesinin gerekmesi (Misal Yargıtay 19. Hukuk Dairesi’nin 2016/3031 Esas 2016/15205 Karar 28/11/2016 tarihli kararı) nedeniyle mahkememizin görevsizliğine, mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan, HMK'nun 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca davanın görev yönünden usulden reddine,..." şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 13/06/2022 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...Somut olayda davalılardan Leybi Denizcilik Aş'nin alacaklısı davalı ...'in borçlusu olduğu Kocaeli İcra Dairesinin 2021/150278 Esas sayılı takip dosyasından 15.09.2021 tanzim tarihli, 3.300.000,00-TL bedelli bonodan dolayı kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatılmıştır.

Takibin tarafı ve takip borçlusundan alacağı bulanmayan takip dışı davacılar, davalı borçlu ...'in ve davacıların hissedarı bulunduğu taşınmazlardaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesi ve takip alacaklısı olan diğer davalı tarafından taşınmazların satın alınabilmesi için muvazaalı olarak takip yapıldığını iddia etmektedir.

Her ne kadar Kocaeli 3 Asliye Hukuk Mahkemesi icra takibinin kambiyo senedine dayalı bir takip olmasından bahisle davanın mutlak ticari dava olduğunu belirterek görevsizlik kararı vermiş ise de. TBK 19 maddesi uyarınca muvzaa hukuksal sebebine dayalı açılan muvazaa davası TTK’nın 4. maddesinde belirtilen mutlak ya da nispi ticari dava niteliğine haiz olmadığından 6100 sayılı HMK’nin 2. maddesi gereğince genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesi’nin görev alanında kalmaktadır.

(Bakınız Benzer davalarda Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.02.2016 tarih ve 2014/17-2389 Esas 2016/129 Karar sayılı ilamı, Yargıtay 17 Hukuk Dairesinin 9.01.2016 tarih 2016/416 Esas 2016/605 Karar sayılı ilamı.) Bu tür davalar da görevli mahkeme HMK'nun 2. gereğince Asliye Hukuk Mahkemesidir. Dava mutlak ticari dava niteliğinde olmadığı gibi davacılar tacir de değildir. Davada tartışılacak konu icra takibinin muvazaalı takip olup olmadığı konusudur.

Davanın HMK'nın 114/1-c ve 115/1 maddeleri gereği göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine, ..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir, karar 21/05/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Muvazaa hukuksal nedenine dayalı icra takibinin ve senedin iptali

ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Somut olayda; davacıların iptali istenen icra takibinin tarafı olmadığı, takibe dayanak bonoda keşideci, lehtar veya ciranta olarak yer almadıkları, bono ilişkisinin tarafı olmadıkları gibi uyuşmazlığın bu nedenden kaynaklanmayıp, icra takibinin muvazaalı olduğuna dayalı TBK 19. Maddesinden kaynaklanan genel muvazaa nedenine dayalı ihtilaf olup, buna ilişkin görevli mahkeme, HMK 2. Maddesi gereği Asliye Hukuk Mahkemeleri olup bu nedenlerle; Kocaeli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı