Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1721 K.2024/1736

3- ROTA İNŞ.TUR.VE TİC.A.Ş - İFLAS MASASINI TEMSİLEN İSTANBUL ANADOLU İFLAS MÜDÜRÜ (İSTANBUL AND.3.İFLAS MÜD.2013/77 İFLAS) - ...

DAVALI

SİMGE MAT.MADENCİLİK ASFALT TİC.VE SAN.AŞ. -... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... İFLAS İDARE MEMURU : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

Tapu İptali Ve Tescil (Yolsuz Tescile Dayalı)

HÜKÜM

Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi

Taraflar arasında görülen davada Kocaeli 1.Asliye Hukuk Mahkemesi ile Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;

Kocaeli 1. İcra Müdürlüğü 2016/206 dosyası ile 20/07/2016 tarihinde cebri icra yoluyla davacı müflis şirkete ait ... sayılı taşınmazı ortada kesinleşmiş bir takip bulunmamasına rağmen satışına karar verildiğini, davacı müflis şirketin İstanbul 10. İcra Müdürlüğü 2010/4904 E. Sayılı dosyası ile takip borçluları olduğunu, davacı müflis şirkete ait taşınmazın Kocaeli İcra Müdürlüğü 2021/2148 sayılı dosyası ile davalı ihale alıcısı olarak Simge Mat Madencilik A.Ş'ne ihale edildiğini, davalı ihale alıcısının ihale sürecinde yasa dışı işlemler ve dosyaya sunulan sahte belgeler ile mahkeme kararına doğrudan etkilediğini,

davalı şirketin dava konusu taşınmazı usulsüz olarak adına tescil ettirdiğini, davacı müflis şirkete ait ... sayılı taşınmaz üzerine dava sonuna kadar ihtiyati tedbir konulmasını, davalı şirket adına yolsuz tescil edilen davacı müflis şirkete ait tapu kaydının iptali ile taşınmazın davacı şirket adına tescilini,

taleplerinin gerçekleşmemesi durumunda fabrikanın üzerinde bulunan nitelikli parçaların kullanılmaz halde olması ve sökülmüş olması halinde mahkemece görevlendirilecek bilirkişiler ile değerin hesaplanarak tazminat olarak dava tarihinden itibaren işleyecek kademeli ticari avans faizi ile birlikte davalı şirketten alınarak davacı şirketlere ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin Kararı ;

"..6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtilmiş, aynı yasanın 5/(1) bendinde de aksine hüküm bulunmadıkça dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevli olduğu, 5/(3) bendinde asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olduğu ve bu durumda göreve ilişkin usul hükümlerinin uygulanacağı şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Bu itibarla, müflis anonim şirkete ait taşınmazın ihale yoluyla davalı şirkete yapılan satışın yolsuz tescil olduğu iddiasına dayalı davalı adına kayıtlı taşınmazın tapusunun iptali ile müflis şirket adına tapuya kayıt ve tescili istemine ilişkin açılan işbu dava dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK'nın 4. maddesi uyarınca tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiş olan şirketler hukukundan kaynaklanan hukuk davaları ticari davadır.

Bu nedenle mahkememize açılan davada asliye ticaret mahkemesinin görevli olduğundan bahisle davanın usulden reddine ilişkin aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

(Aynı yönde Ankara BAM 21. HD'nin 2018/634 Esas ve 2018/1026 Karar sayılı ilamı), davanın 6100 sayılı HMK.m.114/1-c ve m.115/2 uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğundan mahkememizin görevsizliğine,,,.."şeklinde görevsizlik kararı verilmiş, karar 26/01/2024 tarihinde kesinleşmiştir.

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı;

"...01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre, her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir.

Yine aynı Kanunu'un 5/3. maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.

Anılan yasal düzenlemeler karşısında, Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde bulunduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının TTK’nda ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 6335 sayılı Kanun ile değişik 4. maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nın 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir.

Nispi ticari davalar ise, tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği açıktır.Eldeki davadaki isteğin 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun(TMK) mülkiyet hakkıyla ilgili hükümlerine dayandırıldığı; her ne kadar taraflar tacir olsalar dahi, uyuşmazlığın tarafların ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve TTK hükümlerinin veya özel kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektirir ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkemelerin görev kapsamında kaldığı sonucuna ulaşılmaktadır.

Aksi uygulama, Asliye Ticaret Mahkemelerinin kuruluş amacına ve niteliğine aykırı düşecektir. davacı taraf ibraz etmiş olduğu kısmen ıslah dilekçesi ile taşınmazın arsası ile birlikte tüm mütemmim cüzlerinin (arsa ile üzerinde bulunan eklentileri) bilirkişilerce belirlenen 153.467.248,77 TL değer üzerinden davalı şirket tarafından davacı müflis şirkete tazminat olarak ödenmesine,

belirsiz alacak davası olarak 100.000,00 TL tutar üzerinden açılan huzurdaki dava değerinin, HMK 107/2 madde kapsamında, bilirkişi heyeti tarafından belirlenen taşınmazın toplam değeri 153.467.248,77 TL tutarına artırılmasını talep etmiş ise de dava dilekçesindeki taleplerinin yolsuz tescil nedeni ile tapu iptal talebi olduğu ,ıslah dilekçesi ile sunulan taleplerin değerlendirilmesi için de öncelikle yolsuz tescil olup olmadığının ,yolsuz tescil olması durumunda bu sebeple tapu iptal talebinin değerlendirilmesi gerektiğinden Mahkememizin görevsizliğine, davanın usulden reddine,,..." şeklinde karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

III. İSTİNAF

Yargı yeri belirlenmesi amacıyla dosya Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından Dairemize gönderilmiştir.

IV. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, merci tayinine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, TTK,

V. DEĞERLENDİRME ve KARAR

Dava, Tapu İptali Ve Tescil (Yolsuz Tescile Dayalı) istemine ilişkindir.

6102 Sayılı Ticaret Kanunun 4. Maddesine göre bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesiyle ilgili olması, ya da tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesiyle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu veya diğer kanunlarda o davaya ticaret mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme olması gerekir.

Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davalar, Asliye Ticaret Mahkemesinde görüleceği açıktır. Somut olaya bakıldığında; eldeki davadaki isteğin 4721 sayılı TMK'nın mülkiyet hakkıyla ilgili hükümlere dayandırıldığı, her ne kadar taraflar tacir olsalar da uyuşmazlığın tarafları ticari işletmesiyle ilgisinin bulunmadığı, davanın bu özelliği itibariyle mutlak ve nispi ticari dava olarak nitelendirilemeyeceği ve Türk Ticaret Kanunu hükümlerinin veya Özel Kanun hükümlerinin uygulanmasını gerektiren ticari bir uyuşmazlıktan söz edilemeyeceği, uyuşmazlığın çözümünün genel mahkeme sıfatıyla Asliye Hukuk Mahkemesi kapsamında kaldığından, Bu nedenlerle; Kocaeli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesi karar vermek gerekli ve yerinde görülmüştür.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı