Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/10 K.2025/689

Taraflar arasındaki İtirazın İptali davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin yabancı dil kursu işletmesi açmak amacıyla davalının kiracısı olduğu devren satılık yabancı dil kursu işletmesini devralmak için 185.000,00 TL bedel üzerinden davalı ile sözlü olarak işletmenin devri sözleşmesi yaptıkları, bu sözleşme gereği müvekkilinin 50.000,00 TL kapora tutarını 09/09/2022 tarihinde davalının adına kayıtlı banka hesabına gönderdiği,

müvekkilinin sözleşme gereğince işletmenin bulunduğu taşınmazın malikiyle kira kontratı yapmak için gittiği, fakat müvekkilinin Azerbaycan uyruklu olması sebebiyle yabancıya kiraya vermeyeceğini söylemesi üzerine anlaşmaya varılamadığından kaporanın iadesinin talep edildiği, fakat davalının masraf yaptığı iddiasıyla bu talebini yerine getirmediği, Gölcük İcra Müdürlüğü'nün 2022/2462 Esas numarası ile açılan icra dosyasına davalı tarafça yapılan itirazın iptali ile %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; işletme devir sözleşmesinin Türk ortak bulunmaması nedeniyle yapılmadığı, müvekkilinin 2 ay boyunca sorumlu müdür ücreti ödediği, bu süreçte 50.000,00 TL bedelden daha fazla zararı bulunduğundan davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...Davanın kabulü ile davalı borçlu tarafından Gölcük İcra Müdürlüğünün 2022/2462 esas sayılı takip dosyasında borçlu tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden takip talebindeki koşullar ile aynen devamına, İtirazın iptaline karar verilen asıl alacaklı miktarının %20'si oranına isabet eden 10.000,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, Davalının koşulları oluşmayan kötüniyet tazminat taleplerinin reddine, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararı yasaya ve usule aykırı olup 25/06/2024 tarihli bilirkişi raporu, tanık beyanların, kusur sorumluluğu vs... dikkate alınmadığı, gerekçeli kararda sayılan bağlanma parasının tüm masraflar hesaba katılarak artan bir bedel olması halinde iade olunacağı, bilirkişi raporunda uğranılan zararların bir kısmı hesaplanmış olup bunların hüküm verilirken dikkate alınmadığı, müvekkilinin 2 aylık süreçte 50.000 TL'den daha fazla zararının söz konusu olduğu, müvekkilinin davacı tarafı beklemiş olduğu süreçte yapmış olduğu harcamaları ve diğer zararlarınında belgelerle sabit olduğu,

müvekkili bu süreçte maddi olarak zarara uğramış olup işletme devrinin yapılmamasında kusurlu olan tarafın da davacı olduğu, davacı tarafa hükmedilen %20 oranında 10.000,00 TL icra inkar tazminatı da yasaya ve usule aykırı olup istinaf incelemesi sonucu kaldırılması gerektiğini beyanla; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevap dilekçesinde; davalının hukuka aykırı ve mesnetsiz istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İtirazın İptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 Sayılı HMK, 6098 sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, itirazın iptali talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı, müvekkilinin yabancı dil kursu işletmesi açmak amacıyla davalının kiracısı bulunduğu yabancı dil kursu işletmesini devralmak için 185.000,00 TL bedel üzerinden davalı ile sözlü olarak anlaştıkları, sözleşme gereği davacının 50.000,00 TL kapora tutarını 09/09/2022 tarihinde davalının banka hesabına gönderdiği, ancak davacının Azerbaycan uyruklu olması sebebiyle anlaşmaya varılamadığı, ödenen kaporanın iadesi için Gölcük İcra Müdürlüğünün 2022/2462 Esas sayılı icra dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptalini talep ve dava etmiştir

Davalı, müvekkilinin davacı taraftan kapora bedeli almış olması sebebiyle davacıyı ta Türk vatandaşı ortağının kira sözleşmesi yapması için bir süre beklediği, Türk vatandaşı olan ortağın sözleşmeyi yapmaması nedeniyle işletme devrinin tamamlanamadığı, bekleme süresindeki zararları nedeniyle kaporanın iadesi mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen karar davalı vekilince istinaf edilmiştir.

Bağlanma parası, Türk Borçlar Kanunu’nun 177 inci maddesinin birinci fıkrasına göre sözleşme yapılırken borçlunun alacaklıya vermiş olduğu bir miktar para olup, bir yandan sözleşmenin yapıldığına kanıt olarak diğer yandan da ispat kolaylığı sağlamak amacıyla verilmiş sayılır. Aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca ise, aksine bir sözleşme veya yerel adet olmadıkça bağlanma parası, esas alacaktan düşülür.

Sözleşmenin butlan veya iptal gibi sebeplerle geçersiz olması halinde, bağlanma parasını alan alacaklı bunu borçluya sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre geri vermek zorundadır ( Eren, Fikret, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, Yetkin Yayınevi, Ankara: 2020, s.1322-1323).

Somut olayda; davalının ... Osmangazi Bursa adresinde binanın .. katının .. , .. , .. nolu bağımsız bölümlerinde yabancı dil kursu işletmesi hakkı bulunduğu, tarafların dil kursu işletmesinin devri amacıyla görüşme yaptıkları, davacı tarafından davalının banka hesabına, dil kursunun satın alınması açıklamasıyla 50.000 TL para gönderdiği, davacının yabancı uyruklu kişi olduğu, yabancı dil kursu işletmesinin bulunduğu binanın malikinin kira ilişkisini davacı ile kurmak istememesi nedeniyle işletme devrinin tamamlanaması sebebiyle davalıya ödendiği anlaşılan ve davalı tarafça aksi ispat edilemeyen bağlanma bedelinin davacıya sebepsiz zenginleşme kurallarına göre iadesine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmamaktadır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı