Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2665 K.2024/360

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafın işleteni bulunduğu ve müvekkili şirket nezdinde ... numaralı trafik poliçesi ile sigortalı bulunan ... plaka sayılı sigortalı aracın 20/10/2017 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresinde iken ... plaka sayılı aracın hasarlanmasına,

değer kaybına sebebiyet verdiğini, meydana gelen kaza nedeni ile müvekkili şirketin tazminat ödemek zorunda kaldığını, Karayolları Trafik kanunun 95. Maddesi ve Trafik Sigortası Genel Şartlarının B.4/b maddesi gereğince sürücünün ehliyetsiz (yetersiz ehliyetname) olması hali rücu sebeplerinden sayılmış olup,

bu kapsamda müvekkili şirketin ödemek zorunda kaldığı tazminat tutarı nedeni ile rücu talebi doğrultusunda davalı hakkında Kocaeli 8. İcra Müdürlüğünün 2018/45380 esas sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini ancak borçlu tarafından icra dosyasına borcuna haksız ve kötü niyetli olarak itiraz edilerek icra takibinin durdurulmasına neden olunduğunu belirterek öncelikli olarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulüne, haksız itirazın iptali ile duran icra takibinin devamına ve alacaklarının faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini, alacak miktarının %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatının davalıya yükletilmesine,

yargılama giderleriyle avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından dava dilekçesinde kazaya karışan ... plakalı aracın dava dışı ... tarafından kullanıldığının iddia edildiğini, bu iddianın gerçek dışı olduğunu, kazaya karışan ... plakalı aracın müvekkili davalı tarafından kullanıldığını, olay yerinde bulunan tanıların ifadesi ve mobese kayıtları incelendiğinde bu durumun ortaya çıkacağını, müvekkili davalının ehliyeti yetkisiz olmayıp, kazaya karışan aracı kullanmaya yeterli bir ehliyetname olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin kabul ettiği tutanağın sürücü bilgisi kısmında sürücü olarak ...'ın isim bilgisi geçtiğini; dolayısıyla kazada aracı kullanna kişinin ... olduğunun açık olduğunu; yerel mahkemenin yapması gerek ...

ADLI kişinin de dava konsu kaza tarihi itibari ile geçerli bir ehliyetinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini; eğer bu kişinin geçerli bir ehliyetnameye sahip olmadığı tespit edildiğinde davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini; yine yerel mahkeme kararında dava dosyasında tanıklığına başvurulan kazaya karışan diğer araç sürücüsünün beyanları da gerçek dışı ve yönlendirme ile verilmiş beyanlar olduğunu;

dinlenen davalı tanığı ...'ın kaza anına bire bir şahit olmadığı ,daha sonra kaza mahalline geldiğini, ...'ın kazayı yaptığını ifade etmiş olup kabul anlamına gelmemek kaydı ile bir an için doğruyu söylediği düşülse bile tanığın beyanına göre hiç orada olmayan ...'ın her iki kaza tespit tutanağına da sürücü olarak yazılmış olması ile ne yapılmaya çalışıldığının ortaya çıkarılması, davanın aydınlatılması bakımından zorunlu olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da davacının sigortalısının kazada %100 kusurlu olduğu ve sigorta şirketinin müvekkil davalıya rücu hakkının bulunmadığı açıkça belirtildiğini; davalının ehliyeti yetkisiz olmayıp, kazaya karışan aracı kullanmaya yeterli bir ehliyetname olduğunu; bu nedenle davacı tarafın istinaf talebinin esastan reddi gerektiğini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2022 Tarih - 2022/330 Esas - 2022/482 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; trafik sigorta poliçesine dayanılarak genel şartlara aykırılık (ehliyetsiz) iddiasına dayalı rücuen alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

Dosyanın incelemesinde; davacının, trafik sigorta poliçesine dayanılarak genel şartlara aykırılık (ehliyetsiz) iddiasına dayalı rücuen kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2018/45380 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği,

kararın davacı tarafça istinafı üzerine Dairemizin 07/03/2022 tarih 2021/851 Esas 2022/492 Karar sayılı kararı ile;"... uyuşmazlığın Asliye Ticaret Mahkemesinin görevi içerisinde yer alacağının gözetilerek davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddi ile mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi gerekirken göreve dair inceleme ve değerlendirme yapılmaksızın işin esasının incelenmesi doğru görülmemiş, bu durum kararın kaldırılmasını gerekmiştir ... " şeklindeki gerekçe ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verildiği,

kaldırma kararı sonrasında Kocaeli 2. Tüketici Mahkemesi'nin 23/05/2022 tarih 2022/171 esas 2022/356 karar sayılı kararıyla davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği, kararın 14/06/2022 tarihinde kesinleştiği, dosyanın görevli mahkemeye gönderildiği ve ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; kaza anında sigortalı araç sürücüsünün kim olduğu, araç sürücüsünün yeterli sürücü belgesine sahip olup olmadığı ve rizikonun teminat dışı olup olmadığı noktalarındadır.

Davacı sigorta şirketine ZMMS poliçesiyle sigortalı ... plaka sayılı araç ile dava dışı ... plaka sayılı aracın 20/10/2017 tarihinde hasarlı trafik kazası yaptıkları, kaza tespit tutanağının sürücüler tarafından düzenlendiği anlaşılmaktadır.

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.4 kısmında sigortacının işletene rücu hakkı düzenlenmiş, rücu edilebilecek haller sınırlı olarak sayılmıştır. Adı geçen kısmın (b) bendinde "Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise" hükmü getirilmiştir. Buna göre; "aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan" sürücünün aracı kullanması durumunda zorunlu mali sorumluluk sigortacısının rücu hakkı vardır.

Dosya içerisinde birisi, kaza tarih ve saati 20/10/2017 tarih saat 14:05 olarak düzenlenen altında ...'ın isim ve imzası olan ancak sürücü kısmında sigortalı araç sürücüsünü ... olarak belirten kaza tespit tutanağı ile diğerinde kaza tarih ve saati belirtilmeyen sürücü kısmında ... yazılı olan ve ... tarafından imzalanan toplam 2 adet kaza tespit tutanağı olduğu, kaza tespit tutanaklarının aslının dosyaya sunulmadığı, davacı sigorta şirketinin sürücünün ... olması ve ...'ın sigortalı araç için gerekli sürücü belgesine sahip olmaması nedeniyle rizikonun teminat dışı olduğunu ileri sürdüğü,

sigortalı araç maliki ve işleteni olan ...'ın kaza anında sürücünün kendisi olduğunu ve yeterli sürücü belgesine sahip olduğunu savunduğu, ilk derece mahkemesince tanık olarak dinlenen kazanın diğer tarafı ... ile tanık ...'ın beyanlarında, sigortalı araç sürücüsünün ... olduğunu belirttikleri, özel belgede sahtelik suçundan yapılan ve kovuşturmaya yer olmadığına karar verilen Kocaeli CBS'nin 05/04/2022 tarih 2019/22702 sor., 2022/2823 karar sayılı soruşturma dosyasında, kollukta ifade veren ...'in araç sürücüsünü mahkeme salonunda teşhis ettiğini ve ...'ın ifadesinde geçen beyanları kabul etmediğini beyan ettiği görülmektedir.

Dosya kapsamına göre ve yukarıda açıklandığı üzere, kazaya ilişkin iki ayrı kaza tespit tutanağı olduğu, tutanakların birisinin ..., diğerinin ... tarafından imzalandığı ancak her ikisinde de sürücünün ... olarak yazılı olduğu, davacı sigorta şirketinin tutanakların düzenlenmesine etkisinin bulunmadığı, davalı ... aksini iddia etse de kendi imzaladığı kaza tespit tutanağında da sürücüyü ... olarak belirttiği, bu yazılı delil karşısında tanık beyanlarının hükme esas alınamayacağı, yine Kocaeli CBS'nin 05/04/2022 tarih 2019/22702 sor., 2022/2823 karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına kararının 6098 sayılı TBK'nın 74. maddesi uyarınca hukuk hakimini bağlamayacağı anlaşılmakla sürücünün ... olduğunun kabulü gerekmektedir.

Araç ruhsatı ve ZMMS poliçesine göre sigortalı aracın "çekici treyler" sınıfında olduğu, Kocaeli Valiliği İl Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünün 30/12/2020 tarihli yazısına göre ...'ın sürücü belgesinin C-Kamyon sınıfına ilişkin olduğu, Karayolları Trafik Yönetmeliğinin 75/h bendine göre, C sınıfı sürücü belgesi kamyon ve çekici kullanacaklara verileceği, bu nedenle sürücü ...'ın sürücü belgesinin yeterli olmadığı ve rizikonun teminat dışı olduğu anlaşılmıştır.

Dosya içerisinde bulunan makine mühendisi ve hesap bilirkişisi raporunda karşı taraf aracında kaza nedeniyle meydana gelen hasarın KDV dahil 16.034,36 TL olduğu ve davacının icra takibinde daha azını talep ettiği, böylelikle talebin rücu sınırları içinde kaldığı anlaşıldığından davanın kabulüne ancak alacak yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken reddi doğru olmadığından İstinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davacının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KABULÜNE, Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 19/10/2022 tarih, 2022/330 Esas ve 2022/482 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)Davanın KABULÜNE; Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2018/45380 sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına,

-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

b)Alınması gerekli 992,42-TL karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 248,11-TL harçtan mahsubu ile bakiye 744,31-TL'nin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

c)Davacının yaptığı toplam 1.167,00-TL yargılama giderinin 248,11-TL peşin harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

ç)Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

d)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 14.528,16-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

e)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irad kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davacıya iadesine,

c)Davacı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 105,50-TL posta masrafı olmak üzere toplam 326,20-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davacının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davacıya iadesine,

e)İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince Kocaeli İcra Dairesi 2023/141811 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın yatırana iadesine,

f)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/02/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*