Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/336 K.2024/750

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalı borçlu aleyhine Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/97137 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, ilgili dosyadan ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiğini, davacı şirketin sigortalısı olan Assan Lojistik A.Ş. ile davacı şirket arasında 27843584 numaralı Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi tanzim edildiğini, 30/05/2018 tarihinde alt taşıyıcı olan davalıya ait ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun dorsesinde sevk edilen dava dışı Posco Assan Tst.

Çelik San. A.Ş.'ye ait iki rulo çelik sac emtisanın bir rulosu araç virajı dönerken, dorseden düşerek hasarlandığını, müvekkil şirketin sigorta yetkilisi ile yapılan görüşme ve ekspertiz incelemesi neticesinde: hasara konu Z7Y49047 seri numaralı rulo, başka biri rulo ile birlikte, göndericinin Kocaeli Alikahya Asım Kibar Org. San.

Blg.'de mukim fabrikasında, davalıya ait ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorka, 30/05/2018 tarihinde yüklendiğini, gönderici deposunda düzenlenen tutanakta; sigortalı emtiayı taşıyan aracın önüne İzmit Brisa sapağı civarında motosiklet çıkması sonucunda römork üzerinde istifli bulunan Z7Y49047 seri numaralı bobinin dorseden düşerek hasarın oluştuğunu, bobinin gönderici tesislerine geri getirildiğini, düşen rulo ve vincin olay yerinden kaldırılarak gönderici fabrikasına geri getirildiğini, Z7Y49047 seri numaralı rulonun incelenmesi sonucunda rulonun ambalajının yırtıldığını, yüzeyinin kirlendiğini,

dorseden beton zeminin düşmenin etkisiyle ezilmek ve eğilmek suretiyle formunun bozulduğunun görüldüğünü, emtianın sovtaj olarak değerlendirilebileceği kanaatine varılmış olduğunu, 0.825 USD birim fiyatı üzerinden sovtaf teklifi temin edildiğini, hasara konu rulo en yüksek teklifi veren firmaya sigortalı tarafından satıldığını, belirterek borçlunun Kocaeli 8. İcra Müdürlüğü'nün 2019/97137 Esas sayılı dosyasına vaki itirazının iptali ile takibin devamına, gerekçeli karardan sonra ihtiyati haczin kesin hacze çevrilmesini, davanın kabulüne, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; zararın poliçe limiti çerçevesinde tahsil edildiğini, kaza tarihindeki kura göre borçlu olmadıklarını, kusurları bulunmadığını, davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davacının açmış olduğu davanın REDDİNE 2-Davalının talep etmiş olduğu kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme, davanın reddi gerekçesini 21/07/2022 tarihli bilirkişi raporuna dayandırmış olmasına rağmen, "davalının ihtirazi kayıt koymaksızın emtiayı teslim alması" sebebi ile artık emtianın dorseye bağlanmasında kullanılan halatların sağlam olup olmadığının, kazaya ilişkin bilgi ve belgelerin, fren izlerinin, tırın takografının vb. gibi belgelerin bulunmamasının davanın ispatı için herhangi bir önemi bulunmamakta, tam aksine bu bilge ve belgelerin davalı tarafça sunulması gerektiğini;

sayılan bilgi ve belgeler davalı tarafça dosyaya sunulmamış ve davalı taraf %100 kusurlu olmasına rağmen bunun aksini ispat edecek yazılı delil ibraz edememiş olması sebebi ile davanın kabulüne karar vermek yerine davanın reddine karar verilmesi son derece hatalı olduğunu; düzenlenen 21.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda meydana gelen hasarın 20.604,29 USD olduğu tespit edilmiş olmasına rağmen, bu tutarın TL'ye çevrilerek ve Ray Sigorta'dan tahsil edilen 90.000i00-TL mahsup edilerek davacının talep edebileceği hasar miktarının 12.238,43 TL olduğu yönünde görüş beyan edilmesi son derece hatalı olduğunu;

davacının, 20.604,29 USD hasar bedelini sigortalısına ödemesinden sonra Ray Sigorta'dan tahsil ettiği 99.000-TL'sının tahsil tarihindeki USD kuruna çevirdikten sonra bakiye 4.260,11-USD'nin davalıdan tahsili talep edildiği için, bilirkişinin hasar bedelini TL'ye çevirerek davacının alacağını TL üzerinden hesaplama yapması usul ve yasalara açık bir şekilde aykırı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararıyla işin esasına girilerek davanın reddine karar verilmişse de gerekçeli kararın 4 numaralı bendinde "davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. Gereğince hesaplanan 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, " şeklinde hüküm kurulduğunu; ancak mevcut davada nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2022 Tarih - 2019/352 Esas - 2022/549 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta poliçesinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Kocaeli 8. İcra Dairesi'nin 2019/97137 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı taraf vekillerinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Davacı ile Assan Lojistik A.Ş. ile müvekkil şirket arasında 27843584 numaralı Taşıyıcı Sorumluluk Sigorta Poliçesi düzenlendiği, 30/05/2018 tarihinde alt taşıyıcı olan davalıya ait ... plakalı çekiciye bağlı ... plakalı römorkun dorsesinde sevk edilen dava dışı Posco Assan Tst. Çelik San.

A.Ş.'ye ait iki rulo çelik sac emtisanın bir rulosu araç virajı dönerken dorseden düşerek hasarlandığını, hasara konu Z7Y49047 seri numaralı rulo emtiasının sovtaj olarak değerlendirildiği, 0.825 USD birim fiyatı üzerinden sovtaj teklifi temin edildiğini, hasara konu rulo en yüksek teklifi veren firmaya sigortalı tarafından satıldığı, davacının eldeki dava ile bakiye zararının tazmini istediği, davalının zararın poliçe limiti çerçevesinde tahsil edildiğini, kaza tarihindeki kura göre borçlu olmadıklarını, kusurları bulunmadığını belirterek davanın reddini istediği anlaşılmaktadır.

Uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklanmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 875. maddesi gereğince; taşıyıcı, eşyanın taşınmak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde, eşyanın zıyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumludur. Aynı Kanun'un 875-(2) maddesine göre; zararın oluşmasına, gönderenin veya gönderilenin bir davranışı ya da eşyanın özel bir ayıbı sebep olmuşsa, tazminat borcunun doğmasında ve kapsamının belirlenmesinde, bu olguların ne ölçüde etkili olduğu dikkate alınır.

6102 sayılı TTK'nın 888. maddesinde; "1) Taşıma, kısmen veya tamamen üçüncü bir kişi olan fiili taşıyıcı tarafından yerine getirilirse, bu kişi eşyanın zıyaı, hasarı veya gecikmesi nedeniyle kendisi tarafından yapılan taşıma sırasında ortaya çıkan zarardan asıl taşıyıcı gibi sorumludur. Asıl taşıyıcının gönderen veya gönderilen ile, sorumluluğun genişletilmesi için yaptığı sözleşmeler, fiili taşıyıcıya karşı, bunları yazılı olarak kabul etmesi şartıyla geçerlidir.

(2) Fiili taşıyıcı, taşıma sözleşmesinden doğan asıl taşıyıcıya ait bütün def'ileri ileri sürebilir.

(3) Asıl taşıyıcı ve fiili taşıyıcı müteselsilen sorumludurlar." hükmü bulunmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın (876)-1) maddesi'ne göre; "Zıya, hasar ve gecikme, taşıyıcının en yüksek özeni göstermesine rağmen kaçınamayacağı ve sonuçlarını önleyemeyeceği sebeplerden meydana gelmişse, taşıyıcı sorumluluktan kurtulur."

İlk derece mahkemesince bilirkişi heyetinden talimat yoluyla alınan 25/11/2020 tarihli raporda.

29/08/2018 günlü ekspertiz raporuna göre dava dışı sigortalının 20.604,29-USD zararının oluştuğu, davalının sigortacısı olan Ray Sigorta tarafından 27/05/2019 tarihinde dava konusu hasar ile ilgili davacıya 99.000-TL'lik ödeme yapıldığı, sigortacısı tarafından yapılan ödemenin fiili ödeme gününde ki kur üzerinden zarar hesabından mahsubu gerekeceğinden bakiye hasarlı mal bedeli olan 4.260,11-USD asıl alacak ile ödeme tarihi ile icra takibi tarihi arası işlemiş 205,30-USD işlemiş faiz bedelinin TTK 1472.

Maddesine göre ödeme ile halefiyet kazanan davacıya ödenmesi gerektiği belirtilmiştir. Bilirkişi heyetinin 11/11/2021 tarihli ek raporunda davalının kusursuzluğunu ve sorumsuzluğunu ispat edememesi nedeniyle hasardan sorumlu olduğunu belirtmişlerdir.

Başka bir bilirkişi heyetinden alınan 21/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda; kusur durumu hakkında yeterli bilgi olmadığından değerlendirme yapılamadığını, hasar miktarının 111.238,43 TL olduğu, davalının sigortacısının ödemesi olan 99.000,00 TL mahsup edildiğinde davacının bakiye zararının 12.238,43 TL olduğu belirlenmiştir.

Dosyadaki delillerden, dava dışı sigortalı ile dava dışı satıcı arasındaki satış sözleşmesinin yabancı para birimi ile yapıldığı yine sigorta poliçesinin de yabancı para ile yapıldığı anlaşılmaktadır. Ancak davacı, halefi olduğu sigortalı ile davalı taşıyıcı arasındaki sözleşmenin yabancı para birimi ile yapıldığına dair delil sunamadığı görülmüştür.

Taşıma yurt içinde yapıldığından uyuşmazlıkta TTK'nın Taşıma İşleri Kitabında düzenlenen hükümlerin uygulanması ve zararın 6102 sayılı TTK'nın 880. Maddesi hükmüne göre eşyanın taşınmak üzere teslim alındığı yer ve zamandaki değerine göre hesaplanması gerekmektedir. Bu durumda davacının halefiyete dayalı tazminat isteminde zararını ancak Türk Lirası olarak isteyebileceği açıktır.

Poliçenin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve sigortacının sigortalısına yabancı para ile ödeme yapması da sonuca etki etmeyecektir. Yargıtay 11. HD. 21/03/2011 tarih, 2009/10616 E., 2011/2996 E. Sayılı kararında "Sigorta poliçesinin yabancı para üzerinden düzenlenmesi ve davacı şirketin sigortalısına yabancı para ile ödeme yapmış olması yukarıda yapılan açıklama itibariyle mahkemece tazminatın yabancı para üzerinden hükmedilmesi sonucunu doğurmaz.

Taşıyıcının yükü kabul ettiği yerdeki kıymete göre zarar TL cinsinden hesaplanmalıdır." şeklindeki gerekçe ile bu duruma işaret etmiştir.

Bu açıklamalara göre, davacının zararını ancak Türk Lirası olarak isteyebilecekken icra takibinin USD olarak başlatılması nedeni ile geçerli bir icra takibinin bulunmaması ve geçerli bir icra takibinin itirazın iptali davası için dava şartı olması nedeniyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddi gerekirken davanın esastan reddine karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu nedenle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve davanın açıklanan gerekçelerle reddine karar verilmesi gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre taraf vekillerinin esasa yönelik istinaf istemleri incelenmemiştir.

Bu nedenlerle; ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, taraf vekillerinin esasa yönelik istinaf istemlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353-(1)-b)-2) madde gereğince hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

Tarafların esasa yönelik istinaf istemlerinin incelenmesine yer olmadığına,

1-)Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/11/2022 Tarih - 2019/352 Esas - 2022/549 Karar sayılı kararının HMK'nın 353-(1)-b)-2) ve 355. maddesi gereğince kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a-Davanın dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,

b-Davalının talep etmiş olduğu kötü niyet tazminatının şartları oluşmadığından REDDİNE,

c-Alınması gerekli 80,70-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 326,78-TL harcın mahsubu ile artan 246,08-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,

ç-Davalı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

d-Davacı tarafından yapılan masraflarının davacının üzerinde bırakılmasına,

e-HMK'nın 120. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından karar kesinleşene kadar yapılacak masraflar mahsup edilerek arta kalan miktar olduğu taktirde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

f-6325 sayılı HUAK 18/A-13,14. maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden İstanbul Arabuluculuk Bürosu 2019/87977 numaralı dosyasında ödenen 1.320,00-TL arabuluculuk ücreti, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamaması halinde haksız çıkacak taraftan tahsil olunacağı düzenlendiğinden davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

2-)İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a-Bakiye 346,90 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

b-Bakiye 346,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

c-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harçlarının hazineye gelir kaydına,

ç-İstinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların, istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,

d-İstinaf edenler tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edenlere iadesine,

e-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

f-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

g-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

03/05/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*