Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/69 K.2024/528

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davacının davalı ile aralarında yapılan anlaşma gereği davalı firmanın hesabına 1.162.500,00-TL ödeme gerçekleştirdiğini, davalının anlaşma gereği önlükleri teslim etmediğini, önlükler teslim edilmediğinden 69.000,00-TL bedelin iade edildiğini, kalan paranın iadesinin gerçekleşmediğini, bunun üzerine Sakarya 2. İcra Müdürlüğünün 2020/10240 Esas sayılı dosyasıyla takip başlatıldığını, şirket yetkilisinin itirazı üzerine takibin durduğunu, arabuluculuk sonucu anlaşma sağlanamadığını, icra dosyasına yapılan asıl alacak ile işlemiş faiz yönünden itirazın iptalini, davalının %20 icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin gerekçesi yeterli olmayıp dosya bir bütün halinde değerlendirilmediğini; mahkemece sözleşmeden dönüldüğüne dair ve sözleşmenin halen ayakta olduğuna dair düşüncesi borca itiraz eden, gönderilen paranın banka dekontuna rağmen içeriğini kabul etmeyen borçlu ile sözleşmenin ayakta olduğuna dair kanaat kanuna ve hukuka aykırı olduğu gibi bu tür bir düşünce hayatın olağan akışına aykırılık teşkil ettiğini;

davalının aleyhinde yapılan icra takibi, arabuluculuk görüşmeleri aşamaları dikkate alınarak ve açılan itirazın iptali davası nedeniyle davalının edimlerini yerine getirmekte temerrüte düştükleri, bu nedenle davacının davalı aleyhine itirazın iptali davasını açtığı anlaşılmadığını; bu durum karşısında eldeki davanın konusu sözleşmenin uyarlanması koşulları bulunmadığından davanın kabulü yerine yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi isabetli olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı tarafça, istinaf dilekçesine karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/10/2022 Tarih - 2021/1031 Esas - 2022/1405 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; sözleşmesinin feshinden kaynaklanan alacak için yapılan icra takibine itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, sözleşmesinin feshinden kaynaklanan alacağının tahsili için Sakarya 2. İcra Dairesi'nin 2020/10240 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davaya cevap vermediği, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Davacının, davalı ile 500.000 adet cerrahi önlük alımı konusunda sözlü sözleşme yaptıklarını, 13/05/2020 tarihinde davacıya "500.000 adet cerrahi önlük sipariş avansı" açıklaması ile avans olarak 1.162.500,00 TL ödeme yapıldığını, davalının önlükleri teslim etmediği gibi 14/10/2020 tarihinde sadece 69.000,00 TL'yi iade ettiğini, bakiye avansı iade etmediğini belirterek eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki ödeme ve iade dekontlarından aralarında cerrahi önlük satışı konulu bir sözleşmenin bulunduğu ve dairemiz önüne gelen uyuşmazlığın satıcının temerrütü koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 23. maddesi uyarınca tacirler arasındaki satış sözleşmesinde Türk Borçlar Kanunun satış sözleşmesi hükümleri uygulanır.

6098 sayılı TBK'nın 212.maddesi gereğince satıcının temerrüdü halinde borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümlerin uygulanır.

Borçlunun temerrütü 6098 sayılı TBK'nın 117. vd. maddelerinde düzenlenmiştir.

6098 sayılı TBK'nın 123. maddesine göre; "Karşılıklı borç yükleyen sözleşmelerde, taraflardan biri temerrüde düştüğü takdirde diğeri, borcun ifa edilmesi için uygun bir süre verebilir veya uygun bir süre verilmesini hâkimden isteyebilir."

6098 sayılı TBK'nın 124. maddesinde borçluya süre verilmesine gerek olmayan haller;

"1. Borçlunun içinde bulunduğu durumdan veya tutumundan süre verilmesinin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa.

2. Borçlunun temerrüdü sonucunda borcun ifası alacaklı için yararsız kalmışsa.

3. Borcun ifasının, belirli bir zamanda veya belirli bir süre içinde gerçekleşmemesi üzerine, ifanın artık kabul edilmeyeceği sözleşmeden anlaşılıyorsa." şeklinde düzenlenmiştir.

Borçlunun temerrütü halinde alıcının seçimlik hakleri 6098 sayılı TBK'nın 125. maddesinde düzenlenmiştir. Davacının, sözleşmeden dönme ve bedel iadesi talebi de bu seçimlik haklar arasında sayılmıştır (m.125/2-3)

Bu hükümler uyarınca, alıcının seçimlik haklarını (m.125) kullanabilmesi için satıcının satılanı teslim borcunda temerrüde düşmüş olması, alıcının satıcıya uygun bir süre vermesi (m.123) veya süre verilmesinin gerekmediği hallerden birinin olması (m.124) gerekmektedir. Eğer, süre verilmesini gerektiren hallerden biri yoksa, alıcı, temerrüde düşen satıcıya uygun bir süre vermeden seçimlik haklarını kullanamayacaktır (Yargıtay HGK'nın 06/11/2015 tarih 2015/13-814 esas 2015/2476 karar, İstanbul BAM 13. H.D.'nin 28/12/2023 tarih 2021/1572 esas 2023/2118 karar).

Eldeki uyuşmazlıkta; taraflar arasında yazılı bir sözleşme olmadığı ancak 13/05/2020 tarihli "500.000 adet cerrahi önlük sipariş avansı" açıklamalı banka havalesine göre ani edimli olmayan satış sözleşmesi kurulduğu görülmektedir. Bu sözleşmede davalı satıcının teslim borcu için bir süre olmadığı gibi teslim için bir süre olduğunu davacı da ispat edememiştir.

Davacı eldeki davayı, davalı satıcıyı temerrüte düşürmeden (m.117) ve satıcıya malları teslim etmesi için uygun bir süre vermeden (m.123) açmıştır. Davacının, davalının iade ettiğini ileri sürdüğü bir miktar paranın, bu ticari ilişki kapsamında iade edilip edilmediği veya hangi amaçla iade edildiği de belirli değildir.

Bu durumda, para iadesinin davalının temerrütünün ve davalıya süre verilmesini gerektirmeyen hallerin oluştuğunu (m.124) kanıtlayacak bir durum olmadığı anlaşılmaktadır. Bu nedenle ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmadığı sonucuna varılmıştır.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Bakiye 346,90 TL harcın davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/03/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*