Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/504 K.2025/1531

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davacının davalı şirketten, kendi iş yerinde kullanmak üzere 13.09.2021 tarihinde TTK ... toz kömürü satın alıp 13.09.2021 tarihinde 10.000,00 TL ve 25.500,00 TL şeklinde davalının hesabına kömür bedelini eft yaptığını, ancak davalı şirketin parası ödenen kömürü şirkete teslim etmediğini, davalı aleyhine Sakarya 3. İcra Dairesinin 2021/11554 Esas nolu dosyası ile icra takibi yapıldığını, davalı borçlu tarafından borcun tamamına ferileri ile birlikte itiraz edildiğini, bu sebeple davalı aleyhine Sakarya Ticaret Mahkemesinin 2022/275 E. Ve 2022/1461 K. nolu dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını ve davanın kabulüne karar verildiğini,

davalının itirazın iptali davasının kesinleşmesinin akabinde Sakarya 3. İcra Dairesinin 2021/11554 Esas nolu dosya borcunu ödediğini, her ne kadar davalı tarafça kömür satışında ödenen miktarın icra takip dosyasında faizi ile birlikte tarafına geri ödenmiş ise de 13/09/2021 tarihinde 35.500,00-TL'ye alınabilecek miktarda TTK ..... Toz Kömürünün ekonomik şartlar ve enflasyondaki değişkenlik sebebiyle ödenen parayla aynı miktarda TTK .....

Toz kömürü alamadığını, davalının satın alınan kömürü teslim etmediği gibi bedelini de yargı yoluyla üzerinden uzun bir zaman geçtikten sonra iade etmesi ve değişen enflasyonda bu parayla aynı miktarda kömür alınamaması sebepleriyle zarara uğradığını belirterek uğramış olduğu munzam zararın tespiti ve zararının giderilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Davanın reddine, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargıtayın, ülkede enflasyonun gündemde olduğu dönemlerde alacaklının zararını somut delillerle ispatlamasına gerek duymadığını, enflasyonun stabil olduğu dönemlerde alacaklının zararını somut delillerle ispatlamaya zorlandığını, dolayısıyla son birkaç yılda enflasyonda yaşanan aşırı artış düşünüldüğünde yine soyut zararın yani sepet formülü olarak adlandırılan kriterlerin (altın, döviz, vb gibi) ortalamasının alınarak bulunacak zararın esas alınacağını gösterdiğini,

dava konusu munzam zarara yönelik enflasyonun son yıllarda yüksek miktarda artışı karşısında alacaklının önemli ölçüde değer kaybına uğradığı ve yargıtayın bu hususta vermiş olduğu kararlar göz önüne alınmadan eksik inceleme ile hatalı karar verildiğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2023 tarih, 2023/258 Esas - 2023/668 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava munzam zarardan kaynaklanan tazminat talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır.

İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacının davalıdan 13.09.2021 tarihinde TTK ... toz kömürü satın aldığı, anılan kömür bedeli olan 35.500,00 TL’yi davalıya gönderdiği, ancak davacının kömürü teslim etmediği, bunun üzerine davacının anılan kömür bedelinin tahsili için takip başlattığı, takibe itiraz edilmesi üzerine itirazın iptali davası açıldığı ve davanın davacı lehine sonuçlandığı, anılan kararın kesinleştiği ve alacağın davacıya ödendiği, ancak ekonomik şartlar ve enflasyon nedeniyle davacının munzam zararının oluştuğundan bahisle 50.000,00 TL zararın tahsili için eldeki davanın açıldığı, mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine davacının istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

1-Kamu Düzeni yönünden yapılan incelemede. 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre. "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.].

Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.). (1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4'ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur. Takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nın 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır.

Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir. Davanın açılması harca tabi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30 ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

Eldeki davada; davacı taraf munzam zarar nedeniyle tazminat talebinde bulunmuş olup, dava dilekçesinde harca esas değer 50.000,00 TL olarak belirtilmesine rağmen harcın 5.000,00 TL üzerinden yatırıldığı; ancak, dava dilekçesinin sonuç ve istem kısmında alacağın 50.000,00 TL olarak yazıldığı görülmektedir. Davaya konu edilen alacağa yönelik olan davada mahkemece, işin esasına girilmeden önce 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 28-(a) ve 32. maddeleri uyarınca, eksik peşin harç tamamlanmadan yargılamaya devam edilemeyeceği açıktır.

Bu açıklamalar uyarınca ilk derece mahkemesince; öncelikle davacıdan dava dilekçesinde talep ettiği 50.000,00 TL üzerinden eksik peşin harcın tamamlatılması gerektiği hususu gözetilmeden eksik harç ile yargılamaya devam edilip karar verilmesi doğru bulunmamıştır.

2-Kaldırma nedenine göre diğer istinaf istemleri bu aşama incelenmemiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kamu düzeni yönünden kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a 4 maddelesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği kanaatiyle heyete sunulur.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/12/2023 tarih, 2023/258 Esas - 2023/668 Karar sayılı kararının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-4) ve 355. maddesi uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.26/09/2025

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*