Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2025/1123 K.2025/1464

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin talep dilekçesinde özetle; davacı şirket tarafından davalıya toplam 121.001 USD (4.429.701,55 TL) avans için ödeme yapıldığını, davalı şirketin ödemeleri almasına rağmen davacı şirkete herhangi bir fatura kesmediğini, taahhütlerini yerine getirmediğini, avans geri talep edilmesine ihtarname çekilmesine rağmen avans tutarının iade edilmediğini, davalı şirket hakkında 09/05/2024 tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin konkordato mühleti verildiğinden aleyhine icra takibi yapılamadığını,

mühlet süreci boyunca icra ve haciz tehdidi olmaksızın faaliyetlerine devam eden davalı şirketin davacı şirkete karşı edimlerini ifa etmediğini, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2024/93 Esas sayılı dosyasının 14/05/2025 tarihli duruşması ile davalı şirketin konkordato talebinin tasdik edildiğini, davalı şirketin müvekkili firmayı madden zarara uğrattığını, davalı şirketin mülkiyetinde gayrimenkul bulunmadığını, menkul malları çeşitli bahanelerle nakde dönüştürülerek şirketin içinin boşaltıldığını ve mal kaçırıldığını belirterek davalı şirketin mal kaçırma kasıtlı hareketleri ve yüksek dava değeri dikkate alınarak faaliyet gösterdiği ...

Mah. D-130 ... Cad. No:182 Başiskele/Kocaeli (Merkez) ve ... Mah. ... ... Cad. No:22/2 Başiskele/Kocaeli (Şube) adreslerindeki menkul mallar, banka hesapları ve kayıtlı araçlar üzerine teminat gösterilmeksizin mahkemenin aksi kanaatte ise uygun görülecek bir teminat karşılığında 4.429.701,55 TL için ihtiyati haciz konulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 20/05/2025 TARİHLİ ARA KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; " ... Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin REDDİNE ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden/davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden/davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alacağın varlığı yaklaşık olarak ispat edildiğinden, İlk derece mahkemesi ara kararı kanuna aykırı bulunduğunu, süreç boyunca farklı bahaneler öne sürülerek, davacı firmadan mühlet istenmiş ancak verilen taahhütlerin hiç biri davalı yanca yerine getirilmediğini, davalı şirketin mülkiyetinde gayrimenkul bulunmamakta olup, menkul malları çeşitli bahaneler ile nakde dönüştürülerek şirketin içi boşaltılmakta ve mal kaçırmakta bulunduğunu, dava konusu meblağın çok yüksek olduğu da dikkate alınarak,

kötüniyetli eylemleri ile müvekkil şirketi madden zarara uğratan davalı şirketin, mallarını nakde çevirerek kaçması halinde, davacı şirketin ticari faaliyetleri geri dönülmesi neredeyse imkansız bir biçimde zarar göreceğini, İİK'nun 257. maddesinde aranan alacağın yaklaşık ispatı şartı yerine geldiğini, davalı şirketin araçları, banka hesapları, faaliyet gösterdiği adreslerdeki menkul mallar üzerine, teminatsız olarak ihtiyati haciz kararı verilmesi gerektiğini beyan ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Karşı taraf/davalı istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf henüz dava dosyasına taraflar arasındaki sözleşmeyi dahi sunmadığı nazara alındığında alacağını yaklaşık olarak dahi ispat ettiğini bahse imkan olmadığını, Yerel Mahkemenin ihtiyati haciz talebinin reddine ilişkin kararı usul ve yasaya uygun bulunduğunu beyan ile; davacı tarafın istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 2025/150 Esas - 20/05/2025 tarihli ara kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Alacak istemine ilişkindir.

Talep; İhtiyati haciz istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davacının ihtiyati haciz isteminin reddine karar verilmiş karara karşı haciz talep eden/davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı şirket tarafından davalıya toplam 121.001 USD (4.429.701,55-TL) avans ödemesi yapıldığı, davalı şirketin ödemeleri almasına rağmen davacı şirkete herhangi bir fatura kesmediği ve böylelikle taahhütlerini yerine getirmediği iddiasıyla eldeki alacak davasının açıldığı ve açılan davada ihtiyati haciz talep edildiği, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık; ihtiyati haciz şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği noktasında toplanmaktadır.

2004 sayılı İİK'nın 257-(1) maddesi "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir."

2004 sayılı İİK'nın 257-(2) maddesi "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder.".

2004 sayılı İİK'nın 258-(1) maddesi" ...Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur..." hükmü düzenlenmiştir.

İhtiyati haciz kararı, geçici hukuki koruma tedbirlerinden olduğu için durumun gerektirdiği hallerde karşı taraf dinlenmeden (İİK m.258) ve tüm deliller toplanmadan yaklaşık ispat şartı yeterli görülerek de verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şartı olmayıp, alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir.

Geçici hukuki koruma yargılamasını asıl hukuki koruma yargılamasından ayıran özelliklerden biri ispat ölçüsü noktasındadır. Kanunda açıkça öngörülmemişse ya da işin niteliği gerekli kılmıyorsa, bir davada normal bir yargılamada yaklaşık ispat değil, tam ispat aranır. Çünkü; hakim, mevcut ispat ve delil kuralları çerçevesinde, tarafların iddia ettiği bir vakıa konusunda tam bir kanaate varmadan o vakıayı doğru kabul edemez.

Ancak; kanun koyucu bazen ya doğrudan kendisi düzenleme yaparak ya da işin niteliği ve olayın özelliği gereği hakime, bu durumu belirterek, ispat olgusunu düşürme imkanı vermiştir. Bu düşürülmüş ispat ölçüsü çerçevesinde; tam kanaat değil, kuvvetle muhtemel, yaklaşık bir kanaat yeterli görülmektedir. Doktrinde bu yön karar verilmesi için tam ispat ölçüsü yerine yaklaşık ispat ölçüsü olarak ifade edilmektedir. Ancak; yaklaşık ispatla yetinilmiş olması, ispatın aranmayacağı ya da ispat kurallarının tamamen dışına çıkılacağı anlamına gelmez.

Bir taraf iddiasını mahkeme önüne ne kadar inandırıcı şekilde getirirse getirsin, bu sadece bir iddiadan ibarettir. İddia edilen vakıanın sabit yani doğru kabul edilebilmesi için, ispat yükü üzerine düşen tarafın bunu kanundaki delil sistemi içinde yine kanunun aradığı ispat ölçüsü çerçevesinde ispat etmesi gerekir.

Tam ispatın arandığı durumlarda bu ölçü tereddütsüz ortaya konmalıdır. Yaklaşık ispat durumunda ise hakim o iddianın ağırlıklı ihtimal olarak doğru olduğunu kabul etmekle birlikte, zayıf bir ihtimal de olsa, aksinin mümkün olduğunu göz ardı etmez. Bu sebepledir ki; genelde geçici hukuki korumalara, özel de ihtiyati tedbire ve ihtiyati hacze karar verilirken haksız olma ihtimalide dikkate alınarak talepte bulunandan teminat alınması öngörülmüştür.

Geçici hukuki korumalarda; bazen karşı tarafın dinlenmemesi, tüm delillerin ayrıntılı bir biçimde incelenmesine yeterli zamanın olmaması gibi sebeplerle yaklaşık ispat yeterli görülmüştür; bu çerçevede, aslında ispat ölçüsü bakımından HMK'da bir yenilik getirilmemekle birlikte; “yaklaşık ispat” kavramı kullanılarak doktrinde kabul gören ifade tasarıya alınmış; ayrıca, burada hem tam ispatın aranmadığı belirtilmiş hem de basit bir iddianın yeterli olmadığı vurgulanmak istenmiştir.

Somut olayda; ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için davacı alacaklının muaccel bir alacağı olduğunu yaklaşık olarak ispat etmesi gerekmektedir. Davacının dava dilekçesi ekinde sunduğu belgeler arasında bu yönde karar verilmesini gerektirir bir delil bulunmadığı, bu şekilde davacının iddia ettiği alacağın varlığına ilişkin bu aşamada yaklaşık ispata elverişli bir delil sunulmadığı anlaşıldığından, mahkemece ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmesi isabetlidir.

Karar başlığında; taraf vekilleri ile davacının adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına, 3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine, 6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, 7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine, 8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine, İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.11/09/2025

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... *Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*