Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2026/243 K.2026/668

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 21/11/2025 vadeli tarihli 93.500,00-TL bedelli, Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 27/11/2025 vadeli tarihli 57.500,00-TL bedelli, Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 25/10/2025 vadeli tarihli 78.000,00-TL bedelli, Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 08/11/2025 vadeli tarihli 65.000,00-TL bedelli, Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 19/11/2025 vadeli tarihli 88.000,00-TL bedelli , Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 27/11/2025 vadeli tarihli 92.000,00-TL bedelli,

Denizbank Erenler/Sakarya şubesine ait ...H1 nolu 05/11/2025 vadeli tarihli 86.000,00-TL bedelli,Ziraat Bankası Adapazarı/Sakarya şubesine ait ... nolu 15/11/2025 vadeli tarihli 78.500,00-TL bedelli, Finansbank Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 02/11/2025 vadeli tarihli 73.000,00-TL bedelli, Finansbank Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 07/12/2025 vadeli tarihli 82.000,00-TL bedelli, Garanti Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 03/11/2025 vadeli tarihli 95.000,00-TL bedelli, Garanti Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 08/12/2025 vadeli tarihli 85.000,00-TL bedelli,

Garanti Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 28/11/2025 vadeli tarihli 93.000,00-TL bedelli, İş Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 22/11/2025 vadeli tarihli 110.000,00-TL bedelli,İş Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 03/12/2025 vadeli tarihli 67.000,00-TL bedelli, İş Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 11/11/2025 vadeli tarihli 84.000,00-TL bedelli, İş Bankası Erenler/Sakarya şubesine ait ... nolu 14/11/2025 vadeli tarihli 69.000,00-TL bedelli çeklerin zayi olması nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-TTK'nın 759/2. Ve HMK'nın 114/2 ve 115/2. Maddeleri gereğince davanın usulden REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; söz konusu çeklerin keşidecisi tarafından davacı şirkete tevdi edildiği, kargoya verilme aşamasında kaybolduğu, tüm aramalara rağmen bulunamadığı; iddialarını ispatlamaya yeterli delillerin sunulduğunu, çeklerin davacı şirkette iken bulunamaması üzerine düzenlenen tutanak aslının dosyaya ibraz edildiği ve aynı zamanda kaybolan çeklerle ilgili tanık listesinin dosyaya sunulduğunu, bu delillerin dışında çeklerin zayi olduğuna dair elbetteki başka bir delil sunulamadığı ancak hayatın olağan akışına uygun beyan ve delillerin dosyaya bildirildiğini,

bunların mahkemece hiç değerlendirilmemiş olması ve hatta mahkemenin son zamanlardaki uygulamalardan kaynaklı vardığı kanaati gerekçeli karara ve davanın reddine gerekçe göstermesinin kabul edilemeyeceğini, öte yandan çeklere ilişkin fotokopi istenmiş olsa da çeklere ait fotokopinin davacı şirkette ve keşideci şirkette bulunamayıp temin edilemediğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/01/2026 tarih, 2025/969 Esas - 2026/4 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava kıymetli evrakın iptaline ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesi kararına karşı davacı tarafından istinaf başvurusu yapılmıştır. İnceleme; 6100 sayılı HMK.'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dosyanın incelenmesinde; davacının 17 adet çeke ilişkin olarak çeklerin zayi olduğundan bahisle iptali için eldeki davanın açıldığı, mahkemece yapılan inceleme sonucunda davanın usulden reddine karar verildiği, karara karşı davacı tarafın istinaf yasa yoluna başvurduğu görülmüştür.

6102 sayılı TTK'nın 818/1-s maddesi uyarınca çek hakkında da uygulanacak aynı Yasa'nın 759. maddesine göre çeki eline geçiren kişi bilinmiyorsa, çekin iptaline karar verilmesi istenebilir. İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür.

TTK'nın 760. maddesine göre mahkeme, dilekçe sahibinin, poliçe elinde iken zıyaa uğradığına dair verdiği açıklamaları inandırıcı bulursa, verilecek ilanla, poliçeyi eline geçireni, poliçeyi belirli bir süre içinde getirmeye davet ve aksi takdirde poliçenin iptaline karar vereceğini ihtar eder. Aynı Yasa'nın 764. maddesine göre ise elden çıkan çek, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa iptaline karar verilir.

Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu tür davalarda, davacının aktif dava ehliyetinin bulunduğu konusunda, mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir. Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle çek iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek, ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir. Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır.

Somut olayda; davacı taraf davaya konu ettiği 17 adet çekin rıza dışı elden çıktığını beyan ederek zayi nedeniyle iptali için eldeki davayı açtığı, dava dilekçesinde çeklerin keşidecisi, bedeli, çek numaraları ve keşide tarihlerine ilişkin bilgi verdiği, yine çeklerin kaybolduğuna dair tutulan tutanağı dosyaya ibraz ettiği görülmüştür.

Zayi nedeniyle kıymetli evrakın iptalini isteyebilmek için gerekli olan şartlardan birisi de senette mündemiç olan hakkın varlığını sürdürmesidir. Somut olayda davacı tarafından, dava konusu çeklerin kaybedildiği ileri sürülmüş ve anılan çeklerin esas içeriği hakkında bilgi sunulmuştur. Esasen hasımsız olarak açılan ve kesin hüküm niteliği de taşımayacak olan bu türden davalarda, davacının mahkemeye olumlu bir kanaat verecek kadar delil sunulmasını yeterli saymak gereklidir.

Aksinin kabulü ile davacının daha fazlasını ispata zorlanması, zayi nedeniyle kıymetli evrak iptali hükümlerinin uygulanmasını imkânsız hale getirecektir. Kaldı ki, dava sırasında yapılacak olan ilanlar sonucunda, hak sahipleri varsa ortaya çıkabilecek ve kendilerine karşı istirdat davası açılabilecek ya da hak sahipleri tarafından hasımlı olarak açılacak bir dava ile, çek iptali kararının iptali talep edilebilecektir.

Dolayısıyla mahkemeyi tereddüte sevk eden hususlar, esasen anılan davalarda tartışılacaktır. Bu durum karşısında mahkemece, somut uyuşmazlık yönünden davacı vekilince sunulan mevcut delillerin yeterli sayılarak ve davacının işbu davayı açmasında yasal bir engelin bulunmadığı kabul edilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş hükmün bu nedenle kaldırılması gerekmiştir.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/1130 esas 2014/8954 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/13113 esas 2017/6302 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2016/4368 esas 2017/5867 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/14291 esas 2016/2204 karar sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2015/9453 esas 2015/12037 karar sayılı ilamı)

Gerekçeli karar başlığında; davacı ve vekilinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacının istinaf isteminin yukarıda yazılan nedenlerle kabulüne, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/01/2026 tarih, 2025/969 Esas - 2026/4 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.09/04/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*