Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2025/1350 K.2025/1411

Talep eden, dilekçesi ile özetle: ....

19 Mayıs Ticari Şubesi müşterisi.... 'nin talebi üzerine basımı yapılan .... müşteri numaralı .... nolu hesabına tanımlı 10 yapraklı 1 adet çek karnesinin kaybolduğunu, yapılan tüm aramalara rağmen bulunamadığını, tüm aramalara rağmen bulunamayan çek karnesi hakkında zayi belgesi verilmesi için dava konusu çek karnesinde bulunan çek yapraklarının tedavüle konulmaması, davanın kesin sonucuna kadar ödenmemi icra takibine konu edilmemesi için öncelikle teminatsız olarak,

uygun görülmemesi halinde ise uygun görülecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek ödeme yasağı konulmasını, 10 yapraklı 1 adet çek karnesi, şube nezdinde iken kayıp olduğundan zayi oluduğuna dair TTK 82/7 maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece Mahkemesi tarafından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

İSTİNAFA BAŞVURAN TARAFLAR ve İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ: İstinaf başvuru talebinde bulunan davacı vekili dilekçesinde özetle, müvekkili bankanın saklamakla yükümlü olduğu ancak şubede kaybolma nedeniyle zayi olduğu tespit edilen çek karnesi için zayi belgesi verilmesi gerektiğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesini talep ettiği anlaşılmıştır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE :

Dava, zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir.

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Somut uyuşmazlıkta, davacı banka vekili, dava dışı müşterisine ait basımı yapılan 1 adet 10 yapraklı çek karnesinin kaybolduğunu ileri sürerek, çek defteri hakkında TTK'nın 82. maddesi uyarınca zayi belgesi verilmesi istenilmiştir.

Mahkemece davanın reddine dair verilen karar davacı tarafından istinaf edilmiştir.

Her ne kadar çek defteri TTK'nın 82. maddesi kapsamında ticari defter ve belge olmadığından bu madde kapsamında zayi belgesi verilmesi mümkün olmasa da HMK' nın 33. maddesinde düzenlenen uygulanacak normun hakim tarafından re'sen tespit edilmesi ve uygulanması ilkesi gereğince hakim, uygulanacak normu kendisi tespit eder ve hukuki nitelendirme bakımından taleple bağlı değildir. Bu kapsamda, davaya konu talebin TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla "kıymetli evrakın zıyası/ çek iptali" olarak değerlendirilmesi gerekir.

Zayi nedeniyle çek iptali davası açılabilmesi için öncelikle TTK'nın 780 ve 781. maddeleri uyarınca yasal unsurlara haiz bir çekin bulunması esastır. Bu unsurlara haiz olmayan bir belgenin kambiyo senedi vasfı taşımaması nedeniyle TTK hükümleri uyarınca zayi nedeniyle iptali istenilemez.

TTK'nın 818. maddesinde poliçeye ilişkin hangi hükümlerin çek hakkında da uygulanacağına dair düzenlemeye yer verilmiştir. Bu düzenlemede yapılan atıf uyarınca TTK'nın poliçenin iptaline dair 757 ilâ 763. maddeleriyle 764. maddesinin birinci fıkrası hükümlerinin çekin iptalinde de uygulanması zorunludur.

Bu açıklamalar uyarınca somut olaya gelindiğinde; davacının, zayi nedeniyle iptali istenilen boş çek yağrağı kıymetli evrak niteliği taşımadığından bu madde kapsamında iptali istenemez.

Açıklanan bu durum karşısında; dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgeler uyarınca mahkeme kararının gerekçesinde ve dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmakla, davacı vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun HMK'nın 353/(1)-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİHİ : 15/09/2025

Bu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu kapsamında E-İMZA ile imzalanmıştır!