Anlaşmalı boşanma, eşlerin boşanmanın tüm sonuçlarında (mal paylaşımı, nafaka, velayet, tazminat) anlaşması hâlinde TMK m.166/3 uyarınca tek celsede sonuçlanabilen boşanma türüdür.
Yasal Şartlar
- Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler birlikte başvurmalı veya bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
- Her iki eş de duruşmaya bizzat katılmalı ve hâkim önünde iradelerini açıklamalıdır.
- Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatini gözeterek protokolde değişiklik önerebilir; taraflar kabul etmezse anlaşmalı dava düşer.
Anlaşmalı Boşanma Protokolü Neleri İçermelidir?
- Boşanma iradesi
- Velayet (müşterek çocuk varsa): Hangi eşte kalacağı, kişisel ilişki günleri, yaz tatili düzenlemesi
- İştirak nafakası miktarı ve enflasyon artış usulü
- Yoksulluk nafakası (talep ediliyorsa)
- Maddi-manevi tazminat tutarları (talep ediliyorsa)
- Mal rejimi tasfiyesi: Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesi, taşınmaz/taşınır paylaşımı
- Düğün takıları, ev eşyaları, ortak banka hesapları
- Karşılıklı feragat beyanları (varsa)
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi Yaklaşımı
Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, anlaşmalı boşanmada hâkimin çocukların üstün yararını resen denetlemekle yükümlü olduğunu, protokolde belirlenen iştirak nafakasının çocuğun zorunlu ihtiyaçlarını karşılamaktan uzak olması hâlinde hâkimin değişiklik teklif edebileceğini istikrarlı şekilde benimsemektedir.
Hâkimin Onay Vermediği Hâller
- Çocuk için belirlenen nafaka miktarının yetersiz olması
- Velayet düzenlemesinin çocuğun yararına aykırı olması
- Eşlerden birinin baskı/zorlama altında olduğunun anlaşılması
- Protokolün muğlak veya eksik düzenlenmiş olması
Süreç ve Süre
Anlaşmalı boşanma davaları, hazırlık eksiksiz yapıldığında tek celsede ortalama 1-3 ay içinde sonuçlanır. Karar tebliği ve istinaf süresi (15 gün) sonrası kararın kesinleştirilmesi gerekir; kesinleşmeden boşanma nüfusa işlenmez.
Sonrasında Yaşanan Yaygın Sorunlar
- Nafakanın enflasyon karşısında değer kaybetmesi → uyarlama davası (TMK m.176/4)
- Velayet düzenine aykırı davranış → velayetin değiştirilmesi davası
- Mal rejimi tasfiyesinin protokolde eksik bırakılması → ayrı dava açılması zorunluluğu
Protokolün hatalı/eksik hazırlanması ileride yıllar sürecek ek davalara yol açabilir. Uzman bir avukatla protokolünüzü hazırlamanız menfaatinize olacaktır.