Coğrafi işaret, belirli bir coğrafi bölge ile özdeşleşmiş ürünlerin tescilidir. SMK m.33 vd.
Türler
- Mahreç işareti: Bölge ile bağlantı zorunlu (örn: "Bursa Şeftalisi")
- Menşe adı: Üretim, hammadde, işleme tamamen bölgede (örn: "Aydın İnciri")
Tescil Şartları
- Belirli bir coğrafi alan
- Bölge ile bağlantı (üretim, kalite)
- Ürünün özelliği
Tescil Süreci
- Üretici birliği veya kamu kurumu başvurusu
- TPMK incelemesi
- İlan
- İtiraz süreci
- Tescil
Korumalar
- İzinsiz kullanım yasağı
- "Tarzı", "tipi", "stilinde" gibi ifadelerin de yasak
- İhlal hâlinde tedbir, tazminat
- Cezai sorumluluk
AB Tescili
- AB Coğrafi İşaret tescili (PDO/PGI)
- Türk ürünleri AB'de korunabilir
- Antep fıstığı, Aydın inciri AB tescilli
Türkiye Örnekleri
- Antep fıstığı (PDO)
- Aydın inciri (PDO)
- Erzincan tulum peyniri
- Maraş dondurması
- Ankara keçisi tiftiği
Yargıtay 11. HD
11. HD, coğrafi işaretlerin "halka mal olmuş" ürünler için ek koruma sağladığını, başka bölgede üretilmiş ürünlerde aynı adın kullanılmasının ihlal sayılacağını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Marka/coğrafi işaret avukatı önerilir.