TTK m.39 vd.: Ticaret unvanı, tacirin işletmesini diğerlerinden ayıran adıdır. Ticaret siciline tescil edilir.
Tescil
- Ticaret sicil müdürlüğü
- Önce kontrol (aynı adda başka tacir var mı)
- Tescil tarihinden itibaren koruma
- Türkiye genelinde geçerli
İçerik Kuralları
- Tüm hâl ve şartlarda doğru olmalı
- Yanıltıcı olmamalı
- Üçüncü kişilerin haklarına aykırı olmamalı
Özel Onay Gereken Kelimeler
- "Türkiye", "Türk", "Cumhuriyet": Bakanlık kararı
- "Banka", "Sigorta", "Finans": SPK/BDDK izni
- "Holding", "Anonim": belirli şartlar
Marka ile İlişkisi
- Ticaret unvanı = işletme adı
- Marka = ürün/hizmet adı
- İkisi farklı, ikisi birlikte tescil edilebilir
- Marka hakkı sahibinin ticaret unvanı kullanımı şikâyet konusu olabilir
Tecavüz
- Aynı veya karıştırılacak unvan tescili = tecavüz
- Tedbir, men, tazminat
- Sicilden iptal
Süre
- Tescil sınırsız (şirket varlığı sürecek)
- Yıllık aidat ödenmezse iptal
Yargıtay 11. HD
11. HD, ticaret unvanının "benzerliğinin" ortalama tüketici/iş arkadaşının gözüyle değerlendirildiğini, sadece harf farkı yetmeyeceğini benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Ticaret/marka avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Ticaret unvanı kullanmak zorunlu mu?
Evet. TTK m.39/1 uyarınca “Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır.” Ayrıca m.39/2 uyarınca tescil edilen ticaret unvanı, ticari işletmenin görülebilecek bir yerine okunaklı bir şekilde yazılır. Unvan dışında imzalanan belgeler bakımından sorumluluk tartışması doğabilir.
Unvanımı başkası kullanıyor; ne isteyebilirim?
TTK m.52/1 geniş bir talep listesi verir. Ticaret unvanının ticari dürüstlüğe aykırı biçimde bir başkası tarafından kullanılması hâlinde hak sahibi; tespitini, yasaklanmasını, haksız kullanılan unvan tescil edilmişse kanuna uygun şekilde değiştirilmesini veya silinmesini, tecavüzün sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, gereğinde araçların ve ilgili malların imhasını ve zarar varsa kusurun ağırlığına göre maddi ve manevi tazminat isteyebilir.
Karşı taraf kazanç elde ettiyse bunu talep edebilir miyim?
Evet, kanun bunu açıkça düzenlemiştir. TTK m.52/1'in son cümlesi uyarınca “Maddi tazminat olarak mahkeme, tecavüz sonucunda mütecavizin elde etmesi mümkün görülen menfaatinin karşılığına da hükmedebilir.” Yani zararın ispatı güç olduğunda, karşı tarafın elde etmesi mümkün görülen menfaat esas alınabilir — bu, ispat yükünü hafifleten önemli bir imkândır.
Kararın ilan edilmesini isteyebilir miyim?
Evet. TTK m.52/2 uyarınca “Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemi üzerine, giderleri aleyhine hüküm verilen kimseye ait olmak üzere, kararın gazete ile yayımlanmasına da karar verebilir.” İtibarın onarılması bakımından etkili bir taleptir ve ilan gideri karşı tarafa yüklenir; ancak istem üzerine karar verildiği için dilekçede açıkça talep edilmesi gerekir.