TBK m.77: "Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen, bu zenginleşmeyi geri vermekle yükümlüdür."
Unsurları
- Bir tarafın zenginleşmesi
- Diğerinin fakirleşmesi
- İkisi arasında uygun illiyet bağı
- Haklı bir sebep bulunmaması
Tipik Hâller
- Yanlış hesaba para gönderilmesi
- Borç olmayan ödeme (TBK m.78)
- Geçersiz sözleşme sonucu yapılan ödeme
- Sözleşmenin sonradan ortadan kalkması
- Zaman aşımına uğramış borcun ödenmesi (geri alınamaz)
İade Kapsamı (TBK m.79-81)
- İyiniyetli zenginleşen: Sadece elinde kalan kadar iade
- Kötüniyetli zenginleşen: Tüm zenginleşme + faiz + zarar
Zamanaşımı (TBK m.82)
- Bilinmeden itibaren 2 yıl
- Her hâlde zenginleşmenin gerçekleşmesinden 10 yıl
Yargıtay 13. HD
13. HD, sebepsiz zenginleşme davalarında "borç olmayan ödemenin" ispatının davacıya ait olduğunu, salt para göndermenin yeterli olmayacağını benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Borçlar hukuku avukatı önerilir.