Giresun Görele ilçesinde kurulacak doğal gaz dağıtım tesisi için birden fazla taşınmazın acele kamulaştırılmasına ilişkin karar, tek parsellik dosyalardan farklı bir yönetim gerektirir. Burada asıl zorluk, her parselin ayrı bir dosya olarak ilerlemesi, buna karşılık maliklerin çoğu zaman birbirinden habersiz hareket etmesidir.
Çok parselli kamulaştırmada dosya mimarisi
Karar tek bir metinde birden çok taşınmazı kapsasa da, bedel tespiti ve tescil süreçleri kural olarak parsel bazında yürür. Bu, her parsel için ayrı keşif, ayrı bilirkişi raporu ve ayrı itiraz süresi anlamına gelir. Bir parselde verilen sonuç diğerini otomatik olarak bağlamaz; ancak aynı bölgede benzer nitelikteki parseller için yapılan değerlendirmeler, kendi dosyanızda karşılaştırma malzemesi olarak kullanılabilir.
Ortak hareket etmenin sağladığı avantaj
- Bölgeye ilişkin emsal satış verileri bir kez toplanıp tüm dosyalarda kullanılabilir.
- Arazi niteliği, sulama ve ürün deseni gibi ortak veriler için tek bir teknik çalışma yeterli olabilir.
- Aynı bölgede birbirinden çok farklı birim değerler çıkması hâlinde, bu tutarsızlık itiraz gerekçesi olarak somutlaştırılabilir.
Buna karşılık her malikin kendi vekâlet ilişkisini ayrı kurması ve süreleri kendi dosyası üzerinden takip etmesi gerekir; ortak hareket, usulî yükümlülüğü ortadan kaldırmaz.
Usule aykırı işlem riski nerede doğar
Uygulamada en sık rastlanan aksaklıklar şunlardır: tapu kaydı ile fiilî kullanım arasındaki uyumsuzluğun dosyaya yansıtılmaması, mirasçıları tespit edilmemiş taşınmazlarda husumetin eksik yöneltilmesi, elbirliği mülkiyetinde paydaşlardan yalnızca birinin sürece dâhil edilmesi ve keşif gününün tebliğinin geç yapılması. Bu eksiklikler sonradan giderilebilir olsa da, çoğu zaman bedel aleyhe belirlendikten sonra fark edilir.
Hattın geçişi ve kalan alanın durumu
Dağıtım tesisi ve bağlantı hatları, parselin yalnızca bir bölümünü etkileyebilir. Bu durumda değerlendirilmesi gereken üç ayrı kalem vardır: el konulan kısmın bedeli, kalan kısımda oluşan değer azalması ve varsa yapı, ağaç veya tesis gibi muhdesatın karşılığı. Üçü aynı hesap içinde eritilmemeli, dosyada ayrı ayrı ileri sürülmelidir.
Takvim kurmadan adım atmayın
- Kararın Resmî Gazetede yayımlandığı tarihi ve size yapılan tebligatın tarihini ayrı ayrı kaydedin.
- Her parsel için mahkeme dosya numarasını, keşif tarihini ve rapor tebliğ tarihini tek tabloda izleyin.
- Rapora itiraz süreleri kısa olduğundan, teknik değerlendirmeyi rapor gelmeden önce hazırlamaya başlayın.
Bu rehber genel bir çerçeve sunmaktadır. Parsellerin nitelikleri ve tebligat durumları maliklere göre değiştiğinden, her dosyanın kendi belgeleri üzerinden ayrıca incelenmesi gerekir.