Giresun merkez Küçükköy Mahallesindeki taşınmazların sosyal konut projesi için acele kamulaştırılmasına dair karar, mülkiyet hakkına doğrudan müdahale niteliği taşıyan bir düzenlemedir. Bu tür kararlarda malikin en çok merak ettiği soru, kararın kendisinin dava edilip edilemeyeceği ve hangi mercie başvurulacağıdır.
Acelelik Koşulu Bir Denetim Ölçütüdür
Acele usul, olağan kamulaştırmanın istisnasıdır. Kanun bu yolu, olağan usulün beklenmesinin kamu yararını zedeleyeceği hallere özgülemiştir. Dolayısıyla kararda aceleliği gerektiren somut sebebin ortaya konulup konulmadığı, hukuka uygunluk denetiminin merkezindedir. Yalnızca projenin varlığına atıf yapılması, tek başına aceleliğin gerekçesi sayılmayabilir.
Hangi İşleme Karşı Nereye Başvurulur?
- Acele kamulaştırma kararı düzenleyici nitelikte bir üst idari işlemdir; iptali idari yargıda istenir.
- Bedel tespiti ve tescil davası ise adli yargıda, taşınmazın bulunduğu yer asliye hukuk mahkemesinde görülür.
- El koymaya ilişkin ara aşama ile bedel yargılaması birbirinden ayrı dosyalardır.
- Aynı talebin yanlış yargı koluna götürülmesi, süre kaybının en yaygın sebebidir.
İptal Davasında İleri Sürülebilecek Başlıklar
- Aceleliği haklı kılan somut ve güncel bir zorunluluğun bulunmaması
- Kamu yararı ile mülkiyet hakkına yapılan müdahale arasında ölçülülük bulunmaması
- Projenin gerçekleştirilebilmesi için daha az müdahale gerektiren alternatifin gözetilmemesi
- Karar ekindeki parsel listesinin proje sınırıyla örtüşmemesi
Süre Yönetimi
İdari yargıda dava açma süresi, kararın ilgilisine tebliğinden ya da öğrenildiği tarihten itibaren işler. Resmi yayımla duyurulan kararlarda öğrenme tarihinin ispatı önem kazanır; bu nedenle kararın örneğinin ne zaman temin edildiği ve tapu kaydına şerhin ne zaman düşüldüğü belgelenmelidir. Yürütmenin durdurulması talebi, el koyma tamamlanmadan sonuç alınabilmesi bakımından ayrıca değerlendirilmelidir.
Sosyal Konut Projelerine Özgü Not
Konut projelerinde malik, kimi zaman bedel yerine projeden bağımsız bölüm verilmesi gibi çözümlerle karşılaşır. Böyle bir teklif kabul edilmeden önce yazılı hale getirilmeli; teslim süresi, alan büyüklüğü ve gecikme halinde tarafların hakları açıkça düzenlenmelidir. Sözlü mutabakat, ileride ispat edilemediğinde malik aleyhine sonuç doğurur.
Buradaki açıklamalar genel çerçeveyi anlatır. Parseliniz karar kapsamındaysa, iptal davası ve bedel yargılamasının birlikte planlanması gerektiğinden gecikmeden bir avukatla görüşmenizde yarar vardır.