Yozgat ve Tokat illerinde yapımı devam eden Çekerek Hidroelektrik Santralinin tamamlanması amacıyla ihtiyaç duyulan bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasına ilişkin 1552 sayılı Karar kapsamındaki dosyalarda, malikin karşılaştığı en somut tehlike bedelin düşüklüğü değil, sürelerin fark edilmeden tükenmesidir. Bu yazı süreci takvim ekseninde ele alır.
Sürecin Başlangıç Anı Nasıl Belirlenir
Kararın yayımlanması ile malike yönelik sürelerin başlaması aynı an değildir. Malik bakımından belirleyici olan, kendisine yapılan tebligattır. Bu nedenle ilk yapılması gereken, eline ulaşan her belgenin üzerine teslim tarihinin yazılması ve zarfın saklanmasıdır. Zarf, tebligatın usulüne uygunluğunun tartışılmasında delil değeri taşır.
Tebligat Usulsüz Yapılırsa
7201 sayılı Tebligat Kanunu ve ilgili mevzuat, tebligatın kime, nerede ve hangi şartlarla yapılacağını düzenler. Adreste bulunmama halinde izlenen usulün eksik uygulanması, tebligatı geçersiz kılabilir. Bu durumda sürenin, malikin işlemi fiilen öğrendiği tarihten işlemeye başladığı ileri sürülebilir. Ancak bu iddianın somut delille desteklenmesi gerekir.
İki Takvimi Ayrı Ayrı Tutun
- İptal takvimi: Acele kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda açılacak dava için süre işler.
- Bedel takvimi: Asliye hukuk mahkemesindeki bedel tespiti ve tescil dosyasında duruşma, keşif ve rapora itiraz süreleri ayrı yürür.
- Ödeme takvimi: Bankaya yatırılan bedelin çekilmesi ve bu işlemin kabul anlamına gelip gelmeyeceği ayrıca değerlendirilmelidir.
El Koyma ile Bedel Davasının İlişkisi
Acele el koyma kararı verilmesi, bedelin kesinleştiği anlamına gelmez. El koymadan sonra da bedel tespiti süreci yürür ve bilirkişi incelemesi yapılır. Malikin, arazi henüz fiilen değişmeden mevcut durumu belgelemesi bu aşamada belirleyici olur.
Süre Kaçırıldığında Elde Kalanlar
İptal davası süresi geçmiş olsa dahi, bedele ilişkin haklar çoğu zaman tartışılabilir durumda kalır. Bu nedenle geç kalındığı düşünülen dosyalarda dahi vazgeçmeden önce bedel yönünden inceleme yapılmalıdır.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi vermek içindir; kamulaştırma dosyalarında sonucu belirleyen unsur tebligat tarihleri olduğundan, elinize ulaşan belgelerle birlikte gecikmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.