1696 sayılı Karar, Akıncı Hidroelektrik Santralinin yapımı amacıyla Kayseri ilinde yer alan bazı taşınmazların acele kamulaştırılmasını konu almaktadır. Hidroelektrik projelerinde kamulaştırmaya konu olan taşınmazlar çoğunlukla akarsu yakınındaki tarım arazileri, bahçeler ve su rejiminden etkilenen parsellerdir. Bu nitelik, bedel tartışmasını doğrudan etkiler.
Taşınmazın Niteliği Bedelin Yöntemini Belirler
Kamulaştırma bedeli hesaplanırken taşınmazın arsa mı yoksa arazi mi sayıldığı belirleyicidir. Arazi olarak kabul edilen taşınmazlarda bedel, çoğunlukla topraktan elde edilebilecek net gelir üzerinden hesaplanır. Bu hesapta ürün deseni, verim, üretim maliyeti ve sulama imkânı gibi veriler kullanılır. Buna karşılık arsa niteliğindeki taşınmazlarda emsal satışlar esas alınır. Dolayısıyla ilk tartışma çoğu zaman niteliğin doğru saptanıp saptanmadığı üzerinedir.
Sık Gözden Kaçan Değer Kalemleri
- Parsel üzerindeki meyve ağaçlarının yaşı, cinsi ve verim çağında olup olmadığı.
- Sulama tesisi, kuyu, sera, ahır ve depo gibi yapıların ayrıca değerlendirilmesi.
- Sulanabilir arazi ile kuru tarım arazisi ayrımının rapora doğru yansıtılması.
- Taşınmaza ulaşımı sağlayan yolun proje nedeniyle kesilip kesilmediği.
Kısmi Kamulaştırma ve Artık Alanın Durumu
Parselin tamamı değil bir bölümü kamulaştırıldığında, geriye kalan kısmın değerinde düşüş meydana gelebilir. Arazinin ikiye bölünmesi, ekonomik olarak işlenemeyecek büyüklüğe inmesi ya da su yapısı nedeniyle kullanımının zorlaşması bu kapsamdadır. Artık alandaki değer kaybının ayrıca talep edilmesi gerekir; talep edilmediğinde mahkeme kendiliğinden hesaplamayabilir.
Bilirkişi Raporuna İtirazın Yöntemi
Rapora itiraz, genel ifadelerle değil sayısal ve kaynaklı yapılmalıdır. Hangi verim değerinin hangi resmî veriye göre düşük alındığı, hangi ağaç sayısının eksik sayıldığı, hangi yapının hiç değerlendirilmediği tek tek gösterilmelidir. İtiraz dilekçesinin süresinde verilmesi ve gerekiyorsa yeni bir heyetten rapor alınmasının talep edilmesi, sonucu değiştirebilecek en etkili adımdır.
Bu içerik genel bilgi sunar. Dosyanızdaki keşif ve bilirkişi raporu somut verilerle değerlendirilmesi gereken teknik bir metin olduğundan, itiraz süresi dolmadan hukuki destek alınması yerinde olur.