Mesleki sorumluluk sigortası, bir mesleğin icrası sırasında yapılan hata veya ihmal nedeniyle üçüncü kişilerin uğradığı zararı karşılamaya yönelik bir sorumluluk sigortasıdır. Genel şartlar, poliçede aksi kararlaştırılmadıkça uygulanacak temel çerçeveyi çizer. Bu rehber, tazminat talebi doğduğunda tarafların en çok tartıştığı noktaları ele alır.
Teminat Neyi Kapsar, Neyi Kapsamaz?
Teminat, kural olarak mesleki faaliyetten kaynaklanan ve kusura dayanan zararlar için geçerlidir. Kasıtlı davranışlar, ruhsat veya yetki olmaksızın yürütülen faaliyetler ve idari para cezaları çoğu genel şartta teminat dışında bırakılır. Poliçe düzenlenirken faaliyet tanımının dar yazılması, sonradan zararın kapsam dışında kaldığı itirazına yol açar.
Olayın Gerçekleşmesi mi, Talebin İletilmesi mi?
Sorumluluk sigortalarında en teknik başlık, teminatın hangi ana göre belirlendiğidir. Zararlı fiilin gerçekleştiği dönem esas alınabileceği gibi, tazminat talebinin sigortacıya bildirildiği dönem de esas alınabilir. İkinci sistemde, poliçe sona erdikten sonra iletilen talepler için ek süre kararlaştırılmamışsa sigortalı korumasız kalabilir. Meslek değiştiren veya faaliyetini sonlandıran kişiler bakımından bu nokta özellikle önemlidir.
Sigortalının Yükümlülükleri
- Rizikonun gerçekleştiğini öğrendiğinde sigortacıya gecikmeksizin bildirimde bulunmak.
- Kendisine yöneltilen dava ve icra takiplerini sigortacıya iletmek.
- Sigortacının onayı olmadan tazminat talebini kabul etmemek veya sulh olmamak.
- Zararın artmasını önleyecek makul tedbirleri almak ve belgeleri saklamak.
Bu yükümlülüklerin ihlali, her durumda teminatın tamamen ortadan kalkması sonucunu doğurmaz; ihlalin zararın doğumuna veya artışına etkisi oranında bir indirim de gündeme gelebilir. Bu ayrım, sigortacının red yazısına itiraz edilirken en çok işe yarayan argümandır.
Beyan Yükümlülüğü ve Sözleşmenin Geçerliliği
Sözleşme kurulurken, riskin değerlendirilmesinde etkili olacak hususların doğru bildirilmesi gerekir. Geçmişte hakkında tazminat talebi bulunduğunu bildirmeyen sigortalı, Türk Ticaret Kanunu'nun sigorta hükümleri çerçevesinde ağır sonuçlarla karşılaşabilir. Beyan formunun kim tarafından doldurulduğu ve acentenin bilgilendirmesinin kapsamı, uyuşmazlıkta ayrıca incelenir.
Talep Reddedilirse İzlenecek Yol
- Red gerekçesini yazılı olarak isteyin ve hangi genel şart hükmüne dayanıldığını tespit edin.
- Eksper raporunu ve dosyaya sunulan belgelerin listesini talep edin.
- Sigorta Tahkim sistemine başvuru ile dava yolu arasındaki tercihi, talebin tutarı ve delil durumuna göre değerlendirin.
- Zamanaşımı süresinin işlemeye başladığı anı, riziko ve talep tarihleri üzerinden ayrı ayrı hesaplayın.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir. Sigorta uyuşmazlıklarında sonucu belirleyen unsur poliçenin özel şartları olduğundan, değerlendirme mutlaka poliçe metni üzerinden yapılmalıdır.