Çukurova Üniversitesi İş Sağlığı ve Güvenliği Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği, üniversite bünyesinde bu alanda yürütülecek eğitim ve araştırma faaliyetlerini düzenler. İş sağlığı ve güvenliği alanında verilen eğitimlerin hukuki değeri, bir iş kazası sonrasında açılan davalarda çok net biçimde ortaya çıkar.
Eğitim Yükümlülüğünün Kaynağı
İşverenin çalışanlarına iş sağlığı ve güvenliği eğitimi verme yükümlülüğü, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile getirilmiştir. Bu yükümlülük, işe başlarken, çalışma yeri veya iş değişikliğinde ve iş ekipmanı değiştiğinde yenilenir. Eğitimin verilmiş olması tek başına yeterli değildir; içeriğinin işin gerçek tehlikeleriyle örtüşmesi aranır.
Kayıt Tutmanın Somut Karşılığı
Bir iş kazası davasında kusur dağılımı belirlenirken bilirkişi, eğitim belgelerini ilk incelenen dosyalar arasına alır. Bu nedenle eğitim kayıtlarında şu bilgiler bulunmalıdır:
- Eğitimin tarihi, süresi ve gerçekleştirildiği yer
- Eğitimi veren kişinin belge ve yetki bilgisi
- İşlenen konu başlıkları ve kullanılan materyal
- Katılımcıların ad, unvan ve ıslak imzalı katılım listesi
- Eğitim sonunda yapılan ölçme ve değerlendirme sonucu
Kâğıt Üzerinde Kalan Eğitim Riski
Toplu imzalatılmış, konusu genel geçer başlıklardan oluşan ve fiilen yapılmadığı anlaşılan eğitimler, işvereni korumadığı gibi kusur oranını artırabilir. Özellikle yüksekte çalışma, kapalı alan ve elektrik gibi özel tehlikelerde, eğitimin uygulamalı kısmının nasıl yürütüldüğünün belgelenmesi gerekir.
Alt İşveren ve Geçici Çalışanlar
Aynı işyerinde birden fazla işveren bulunduğunda eğitim ve bilgilendirme yükümlülüğü ortadan kalkmaz; koordinasyon gerekliliği doğar. Alt işveren çalışanına yalnızca kendi işvereninin eğitim vermiş olması, asıl işverenin işyerine özgü risklerle ilgili bilgilendirme yükümlülüğünü kaldırmaz. Bu noktanın sözleşmede yazılı olması, sonradan doğan rücu tartışmalarında belirleyici olur.
Kaza Sonrası İlk Saatler
Kaza sonrasında olay yeri fotoğrafları, tanık beyanları, risk değerlendirmesi belgesi ve kişisel koruyucu donanım zimmet kayıtları bir arada toplanmalıdır. Bildirim yükümlülüklerinin süresinde yerine getirilmemesi, tazminat davasından bağımsız olarak ayrıca idari yaptırım doğurur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. İş kazası dosyaları teknik bilirkişi incelemesine dayandığından, olayın hemen ardından belge ve kayıtların derlenip konunun hukuki açıdan da değerlendirilmesi önerilir.