Halka açık olduğu hâlde payları borsada işlem görmeyen ortaklıklar, yatırımcı sayısı sınırlı olsa da kamuyu aydınlatma yükümlülüğünün dışında değildir. II-15.2 sayılı Özel Durumlar Tebliği, bu ortaklıkların hangi gelişmeleri, hangi yolla ve ne şekilde duyuracağını düzenler. Uygulamadaki en sık sorun, şirketin kendisini borsa şirketi saymayıp bildirim yükümlülüğünü tümüyle atlamasıdır.
Yükümlülüğün Muhatabı Kim?
Belirleyici ölçüt payların borsada kote olup olmadığı değil, ortaklığın halka açık ortaklık sıfatını taşıyıp taşımadığıdır. Pay sahibi sayısı nedeniyle halka arz edilmiş sayılan şirketler ile paylarını daha önce halka arz etmiş ancak borsada işlem sırası bulunmayan şirketler bu kapsamda değerlendirilir. Ortaklık yapısındaki değişiklikten sonra sıfatın devam edip etmediği, ilk bakılması gereken husustur.
İçsel Bilgi ile Sürekli Bilgi Ayrımı
Özel durumlar, niteliğine göre iki grupta toplanır:
- İçsel bilgi niteliğindeki gelişmeler: henüz kamuya duyurulmamış, açıklandığında pay değerini veya yatırımcı kararını etkileyebilecek bilgiler.
- Sürekli bilgi niteliğindeki gelişmeler: ortaklık yapısı, yönetim kontrolü, sermaye ve benzeri konularda mevzuatın periyodik ya da olay bazlı duyurulmasını istediği bilgiler.
Bu ayrım önemlidir; çünkü ertelenebilecek olan yalnızca ilk gruptur.
Açıklamanın Ertelenmesi ve Sınırı
Meşru menfaatlerinin zarar görmesini önlemek amacıyla ortaklık, açıklamayı kendi sorumluluğunda erteleyebilir. Ancak erteleme, yatırımcının yanıltılmaması ve bilginin gizliliğinin korunabilmesi koşullarına bağlıdır. Erteleme kararının gerekçesi, karar tarihi ve sorumluları yazılı hâle getirilmezse, sonradan yapılan denetimde yükümlülüğün ihlali sonucuna varılabilir. Gizlilik fiilen bozulduğunda erteleme gerekçesi ortadan kalkar ve açıklama gecikmeksizin yapılmalıdır.
Gecikmenin Doğurduğu Sonuçlar
Zamanında yapılmayan ya da eksik yapılan açıklama, yalnızca idari yaptırım sorunu değildir. Pay devri, sermaye artırımı veya ortaklıktan ayrılma uyuşmazlıklarında geç açıklama, bilgi asimetrisi iddiasının dayanağı hâline gelir. Bu nedenle her açıklamanın hangi tarihte, kimin imzasıyla ve hangi karara dayanılarak yapıldığı belgelenmelidir.
Şirket İçi Kontrol Adımları
- Hangi organın hangi gelişmeyi bildireceğini gösteren bir iç yönerge hazırlayın.
- İçsel bilgiye erişimi olan kişilerin listesini güncel tutun.
- Yönetim kurulu karar defteri ile açıklama kayıtlarını tarih bakımından eşleştirin.
- Erteleme kararlarını gerekçesiyle birlikte ayrı bir dosyada saklayın.
Yukarıdaki değerlendirme genel niteliktedir. Ortaklığın hukuki statüsü ve somut gelişmenin niteliği sonucu değiştirebileceğinden, bildirim kararı öncesinde dosyaya özel hukuki görüş alınması yerinde olur.