Kalitest Belgelendirme ve Eğitim Hizmetleri Limited Şirketi’nin onaylanmış kuruluş olarak görevlendirilmesine dair tebliğ, belirli ürün grupları bakımından uygunluk değerlendirmesi yetkisini tanımlar. Bu rehber, belgeyi alan taraftan çok belgeye güvenen tarafın yapması gerekenlere odaklanır: yüklenici, ithalatçı, dağıtıcı ve idare.
Belgeye Güvenen Tarafın Sorumluluğu
Ürünü satın alan veya işine dahil eden taraf, kendisine sunulan sertifikayı incelemeden kabul ettiğinde riski üstlenmiş sayılabilir. Ticari ilişkilerde basiretli davranma yükümlülüğü, belgenin en azından şeklî geçerliliğinin kontrolünü gerektirir. Bu kontrol teknik uzmanlık değil, birkaç dakikalık bir doğrulama işidir.
Doğrulama İçin Bakılacak Beş Nokta
- Kimlik numarası: belgede yer alan onaylanmış kuruluş numarası ile görevlendirme metnindeki numara aynı mı?
- Kapsam: belgeye konu ürün, kuruluşun yetkili kılındığı grup içinde mi?
- Geçerlilik tarihi: belge, teslim tarihinde yürürlükte mi?
- Ürün tanımı: belgedeki tip/model tanımı, teslim edilen ürünle birebir örtüşüyor mu?
- Düzenleyen imza ve kaşe: belgeyi düzenleyen kuruluş ile sözleşme yapılan kuruluş aynı mı?
Sahte veya Tahrif Edilmiş Belge
Gerçeğe aykırı belge düzenlenmesi ya da kullanılması, idari yaptırımın ötesinde cezai sorumluluk doğurabilir. Türk Ceza Kanunu’nda düzenlenen belgede sahtecilik ve dolandırıcılık suçları, somut olayın niteliğine göre gündeme gelir. Belgeyi bilmeden kullanan tarafın durumu ise kastının bulunup bulunmadığına göre değerlendirilir; bu noktada yapılan doğrulama girişimlerinin kaydı savunmanın temelini oluşturur.
Şüphe Hâlinde İzlenecek Yol
- Belgeyi düzenlediği görünen kuruluştan yazılı teyit isteyin.
- Teyit alınana kadar ürünün kullanımını ve montajını durdurun.
- Tedarikçiye ihtarname göndererek uygun belgeyi makul sürede sunmasını isteyin.
- Kamu işi söz konusuysa durumu idareye yazılı olarak bildirin.
Sözleşmesel Koruma
Tedarik sözleşmelerine, belgenin geçersiz çıkması hâlinde sözleşmeden dönme, bedel iadesi ve doğan zararın karşılanmasına ilişkin açık hükümler konulmalıdır. Yalnızca ürün uygundur ifadesiyle yetinen sözleşmeler, uyuşmazlık çıktığında yeterli koruma sağlamaz.
Buradaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır. Sahtecilik şüphesi bulunan hâllerde delillerin kaybolmaması için hızlı hareket edilmesi gerektiğinden, ilk adımda hukuki destek alınması önerilir.