Üniversite bünyesinde kurulan uygulama ve araştırma merkezleri, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu çerçevesinde ve Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliklerle hayata geçirilir. Geleneksel ve tamamlayıcı tıp alanında kurulan bir merkez örneğinde olduğu gibi, yönetmelik merkezin amacını, faaliyet alanlarını, organlarını ve bu organların yetki sınırlarını belirler. Uygulamadaki en sık hukuki sorun ise organ yetkisinin aşılması, yani bir kararın onu almaya yetkili olmayan organca alınmasıdır.
Merkezin Organ Yapısı ve Yetki Dağılımı
Bu tür yönetmelikler tipik olarak üç organ öngörür: müdür, yönetim kurulu ve danışma kurulu. Müdür günlük işleyişten ve temsilden sorumludur; yönetim kurulu karar organıdır; danışma kurulunun kararları ise kural olarak istişari niteliktedir. Danışma kurulunun görüşünün bağlayıcı bir karar gibi uygulanması ya da müdürün yönetim kurulu yetkisindeki bir konuda tek başına işlem tesis etmesi, işlemin yetki unsuru bakımından sakatlanmasına yol açar.
Faaliyet Alanının Sınırı
Merkezin faaliyetleri, yönetmelikte sayılan amaç ve faaliyet maddeleriyle sınırlıdır. Özellikle sağlık alanında kurulan merkezlerde, akademik araştırma faaliyeti ile hasta üzerinde uygulama arasındaki sınır önemlidir; uygulamaya yönelik faaliyetler ilgili sağlık mevzuatının izin ve yetkilendirme rejimine de tabidir. Yönetmelikte yer alan bir faaliyet başlığı, tek başına ayrı bir mevzuatın aradığı izni sağlamış olmaz.
İşlemin Hukuka Uygunluğunu Ölçmenin Yolu
- Yetki: Kararı alan organ, yönetmelikte o konuda yetkilendirilmiş mi?
- Şekil: Toplantı ve karar yeter sayıları sağlanmış, tutanak usulüne uygun tutulmuş mu?
- Sebep: Karara dayanak yapılan olgu somut ve belgeye bağlı mı?
- Konu: Karar, merkezin faaliyet alanı içinde mi kalıyor?
- Amaç: İşlem kamu yararı ve hizmet gereklerine mi yönelik?
Uyuşmazlık Çıktığında İzlenecek Sıra
- Karar tutanağının ve varsa gerekçesinin bir örneğini yazılı olarak talep edin.
- Kararın üniversite içi hangi mercie itiraz edilebileceğini yönetmelik ve üniversite düzenlemelerinden kontrol edin.
- Kesinleşen işleme karşı 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu kapsamında iptal davası yolunu değerlendirin.
- Öğrenci, personel veya proje ortağı sıfatınıza göre menfaat ilişkinizi dilekçede açıkça ortaya koyun.
- Süre yönünden riski azaltmak için tebliğ tarihini belgeleyen kaydı en başta ayırın.
Merkez Yönetimi İçin Önleyici Not
Merkez yönetimlerinin en etkili koruması düzenli kayıt tutmaktır. Gündemli toplantı çağrısı, imzalı hazirun, karar defteri ve karar örneklerinin arşivlenmesi; sonradan doğacak iddialara karşı hem yetki hem şekil unsurunu ispatlar.
Bu yazı yalnızca genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Üniversite içi işlemlere karşı başvuru yolları kurumdan kuruma farklılaşabildiğinden, elinizdeki karar metni üzerinden ayrı bir hukuki değerlendirme yaptırmanız yerinde olacaktır.