Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi bünyesindeki Ağız ve Diş Sağlığı Eğitim, Uygulama ve Araştırma Merkezi yönetmeliği; merkezin eğitim, klinik uygulama ve araştırma faaliyetlerini birlikte düzenler. Bu üçlü yapı, merkezi diğer araştırma merkezlerinden ayırır: aynı ortamda hem öğrenci eğitimi yapılır hem de hastaya sağlık hizmeti sunulur.
Öğrenci Uygulaması ile Hasta Hakları Nasıl Bağdaşır?
Diş hekimliği eğitiminde öğrencinin denetim altında hasta üzerinde uygulama yapması eğitimin doğal parçasıdır. Ancak hastanın bu durumdan önceden ve açıkça haberdar edilmesi gerekir. Uygulamada aranan asgari koşullar şunlardır:
- İşlemi kimin yapacağı ve hangi öğretim elemanının gözetiminde yürütüleceği hastaya bildirilmelidir.
- Aydınlatılmış onam, yapılacak işleme özgü olmalı; genel matbu metinler yeterli sayılmaz.
- Hasta, öğrenci uygulamasını kabul etmeme hakkına sahiptir ve bu tercih hizmet almasını engellememelidir.
- Gözetim eden öğretim elemanının adı hasta dosyasına işlenmelidir.
Kayıt Tutmanın İspat Değeri
Diş hekimliği uyuşmazlıklarında dosyanın kaderini çoğu zaman kayıtların niteliği belirler. Tedavi öncesi ve sonrası radyografiler, tedavi planı, kullanılan malzemenin marka ve lot bilgisi, randevu ve iptal kayıtları düzenli tutulmalıdır. Kayıt eksikliği, teknik olarak doğru yapılmış bir işlemi dahi savunulması güç hâle getirir. Hasta dosyalarındaki bilgiler 6698 sayılı Kanun bakımından özel nitelikli kişisel veridir; erişim yetkisi rol bazlı sınırlandırılmalı, arşiv süresi ve imha usulü yazılı politikada belirlenmelidir.
Sorumluluğun Muhatabı Kim Olur?
Kamu üniversitesi bünyesindeki merkezde sunulan hizmetten doğan zarar iddiaları, kural olarak hizmet kusuru çerçevesinde idareye yöneltilir ve idari yargıda görülür. Hekimin veya öğrencinin kişisel kusuru iddiası ise farklı bir hukuki zeminde ele alınır. Bu ayrımın başlangıçta doğru kurulmaması, yanlış mercie başvuru nedeniyle zaman kaybına ve bazı hâllerde hak kaybına yol açar. Bu nedenle başvuru öncesinde hizmetin hangi statüde sunulduğu netleştirilmelidir.
Klinik Yönetiminde Risk Azaltan Başlıklar
- Enfeksiyon kontrolü ve sterilizasyon kayıtlarının izlenebilir tutulması.
- Cihaz bakım ve kalibrasyon belgelerinin dosyalanması.
- Tıbbi atıkların mevzuata uygun bertarafı ve buna ilişkin kayıt.
- Randevu ve tedavi süreçlerinde hasta bilgilendirme metinlerinin güncel tutulması.
- Araştırma amaçlı veri kullanımında etik kurul onayının önceden alınması.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; her hasta dosyası kendi tıbbi kayıtları ve olay örgüsü içinde değerlendirilmelidir. Tedaviden kaynaklanan bir talep veya merkezin işleyişine ilişkin idari bir uyuşmazlıkta, belgelerle birlikte hukuki görüş alınması uygun olur.