Lisansüstü eğitim yönetmelikleri, öğrencinin akademik ilerlemesini süreye bağlı basamaklara böler. Ankara Medipol Üniversitesi Lisansüstü Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği de ders dönemi, yeterlik, tez önerisi, tez izleme ve savunma aşamalarını ayrı ayrı düzenler. Bu aşamalardan herhangi birinde süresinde adım atılmaması, doğrudan kayıt silinmesi sonucuna kadar gidebildiği için lisansüstü uyuşmazlıklar büyük ölçüde bir süre yönetimi meselesidir.
Azami Süre ve Kesilmeyen Zaman
Yüksek lisans ve doktora için azami öğrenim süreleri 2547 sayılı Kanun çerçevesinde belirlenir. Kayıt dondurma dışındaki dönemler, ders alınmasa dahi süreden sayılır. Öğrencilerin en sık düştüğü yanılgı, kayıt yenilemeyerek geçirilen dönemlerin süreyi durdurduğunu düşünmektir. Sürenin dolması halinde ilişik kesme işlemi tesis edilir ve bu işlem, dava açma süresi içinde iptal davasına konu edilebilir.
Tez İzleme Komitesi ve Başarısızlık Kaydı
Doktorada tez izleme komitesi dönemsel olarak toplanır ve öğrenciyi başarılı veya başarısız olarak değerlendirir. Denetlenmesi gereken hususlar:
- Komitenin yönetmelikte öngörülen aralıklarla toplanıp toplanmadığı
- Toplantı tarihinin öğrenciye usulüne uygun bildirilip bildirilmediği
- Raporun süresinde ve yazılı olarak teslim alınıp alınmadığı
- Başarısızlık değerlendirmesinin gerekçelendirilip gerekçelendirilmediği
Komitenin toplanmamasından doğan gecikmenin öğrenciye başarısızlık olarak yansıtılması, sebep unsuru bakımından sakatlık iddiasına dayanak olur.
Savunma Jürisinin Oluşumu
Jürinin kurum dışı üye sayısı, danışmanın oy hakkı ve toplantı yeter sayısı yönetmelikte gösterilir. Jüri oluşumundaki aykırılık, savunma sonucundan bağımsız olarak işlemi şekil yönünden sakatlayabilir. Ret kararının salt "yetersiz bulunmuştur" ifadesiyle geçiştirilmesi yerine, hangi bölümlerin hangi yönden eksik görüldüğünün tutanağa yazılması gerekir; düzeltme süresi verilen hallerde bu gerekçe, öğrencinin ne yapacağını bilmesi bakımından zorunludur.
İntihal İddiasında Usul
Tez hakkında benzerlik raporu üzerinden yürütülen süreçlerde, ham benzerlik oranı tek başına sonuç doğurmaz; kaynak gösterme durumunun incelenmesi gerekir. İddia yöneltildiğinde öğrenciye rapor tebliğ edilmeli ve savunma hakkı tanınmalıdır. Etik kurul süreci ile akademik değerlendirme süreci birbirinden ayrı yürür; her ikisinde de savunma alınmadan verilen kararlar usul yönünden tartışmalıdır.
Dava Öncesi Hazırlık
- Öğrenci bilgi sistemi kayıtlarının ekran görüntüleriyle saklanması
- Danışman ve enstitü yazışmalarının tarihli arşivi
- Tez izleme raporlarının ve tutanaklarının örnekleri
- Enstitü yönetim kurulu kararının tam metni ve tebliğ tarihi
- Kayıt dondurma başvurusu varsa onay yazısı
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır. Lisansüstü süreçlerde üniversitelerin senato esasları yönetmeliği tamamlayıcı kurallar getirebildiğinden, işlem tebliğ edildikten sonra vakit kaybetmeden kendi dosyanız üzerinden değerlendirme yapılması gerekir.