Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Klinik Psikoloji Uygulama ve Araştırma Merkezi Yönetmeliği gibi merkez yönetmelikleri, bir üniversite bünyesinde kurulan psikoloji uygulama biriminin amacını, organlarını ve faaliyet alanını belirler. Bu tür merkezler hem eğitim-araştırma hem de danışan görülen bir hizmet birimi olduğu için, hukuki açıdan iki ayrı katman aynı anda işler: üniversitenin idari işlem düzeni ve danışanın kişilik hakları.
Merkez Yönetmeliği Ne Düzenler, Neyi Düzenlemez
Merkez yönetmelikleri kuruluş, amaç, faaliyet alanları, müdür ve yönetim kurulunun görevleri ile personel ihtiyacının nasıl karşılanacağını düzenler. Buna karşılık meslek icrasının şartları, hangi unvanın hangi işlemi yapabileceği ve sağlık hizmetine ilişkin sorumluluk rejimi yönetmelikten değil, ilgili sağlık ve meslek mevzuatı ile genel hükümlerden doğar. Uyuşmazlıkta çoğu zaman hata, yalnızca merkez yönetmeliğine bakıp bu ikinci katmanı atlamaktan kaynaklanır.
Danışan Kayıtları ve Kişisel Verilerin Korunması
Psikolojik görüşme kayıtları, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bakımından özel nitelikli kişisel veri niteliği taşıyabilir. Bu nedenle:
- Kaydın hangi amaçla tutulduğu ve ne kadar süre saklanacağı önceden belirlenmelidir.
- Araştırma amacıyla kullanım, hizmet amacıyla kullanımdan ayrı ve açık biçimde ele alınmalıdır.
- Kayıtlara erişecek personelin sınırı ve erişim kaydı tutulması, olası bir veri ihlali tartışmasında en güçlü savunma unsurudur.
Verinin anonimleştirilmeden yayımlanması ya da üçüncü kişiyle paylaşılması, hem idari yaptırım hem de tazminat sorumluluğu doğurabilir.
Merkez İşlemlerine Karşı Hangi Yol İzlenir
Merkez organlarının kararları üniversite bünyesinde alınan idari işlemlerdir. Bir öğrencinin, personelin veya hizmetten yararlananın bu kararlara karşı yürüyeceği yol, idari yargı usulüne tabidir. Uygulamada iki nokta belirleyici olur: işlemin kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem sayılıp sayılmadığı ve tebliğ tarihinin belgelenip belgelenemediği. Elden tebliğde imza tarihinin okunaksız olması, sonradan süre tartışmasına dönüşür.
Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Başlıkları
- Araştırma verisi ile hizmet kaydının birbirine karışması ve rıza kapsamının aşılması.
- Merkez faaliyetinin ücretlendirilmesinde döner sermaye usulüne uyulmaması.
- Görevlendirme kararlarının yönetim kurulu yerine tek imzayla alınması.
- Danışanın kendi kaydına erişim talebinin cevapsız bırakılması.
Uygulamada Ne Yapılmalı
Merkez düzeyinde tutulacak basit bir işlem defteri, çoğu tartışmayı baştan bitirir: her karar için tarih, dayanak madde, karar organı ve tebliğ bilgisi. Danışan tarafında ise aydınlatma metni ile rıza metninin ayrı belgeler olarak imzalanması, kapsam tartışmasını önler.
Buradaki açıklamalar yalnızca genel çerçeveyi tanıtmak içindir. Kendi dosyanızda hangi hükmün uygulanacağı, işlemin tarihine ve merkeze ait güncel düzenlemeye göre değişebileceğinden, karar vermeden önce dosyanızı bir hukukçuyla birlikte incelemenizde yarar vardır.