İhale kazanmak sürecin sonu değil, yükümlülüklerin başladığı andır. Vakıf üniversitelerinin kendi ihale yönetmeliklerine göre kurulan sözleşmelerde, yüklenicinin karşılaştığı asıl risk teklif aşamasında değil ifa aşamasında ortaya çıkar. Bu rehber, sözleşmenin imzalanmasından sonraki dönemi merkeze alır.
Sözleşme İmzalanmadan Önceki Son Kontrol
- İdari şartname ile sözleşme taslağı arasında çelişki bulunup bulunmadığı.
- İşin süresinin hangi tarihte başlayacağı ve yer teslimine bağlı olup olmadığı.
- Kesin teminatın oranı, süresi ve iade koşulları.
- Fiyat farkı verilip verilmeyeceği; verilmiyorsa maliyet artışı riskinin kimde kaldığı.
Gecikme ve Cezai Şart
Sözleşmelerde gecikme halinde günlük ceza öngörülmesi olağandır. Burada belirleyici olan, gecikmenin yükleniciden kaynaklanıp kaynaklanmadığıdır. İdareden kaynaklanan yer teslimi gecikmesi, onay bekleyen proje veya ödenmeyen hakediş gibi durumlarda süre uzatımı talebinin zamanında ve yazılı olarak yapılması gerekir. Sonradan ileri sürülen sözlü mutabakat iddiaları ispat güçlüğü doğurur. Aşırı ceza koşullarının indirilmesi bakımından 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun cezai şarta ilişkin hükümleri değerlendirilebilir.
Teminatın Gelir Kaydedilmesi
Kesin teminatın irat kaydedilmesi ağır bir yaptırımdır ve genellikle sözleşmenin haklı nedenle feshi iddiasıyla birlikte gündeme gelir. Teminatın çözülmesi için kabul işlemlerinin tamamlanması, varsa eksikliklerin giderilmesi ve ilgili kurumlardan ilişiksizlik belgelerinin temini gerekir. Teminat mektubunun süresinin dolmak üzere olması halinde, süre uzatımı için bankaya erken başvurulmalıdır.
Fesih Süreci ve Karşı Talepler
- Fesih bildiriminin gerekçesini ve dayandığı sözleşme maddesini tespit edin.
- Fesihten önce ihtar verilip verilmediğini, verilmişse sürenin tanınıp tanınmadığını kontrol edin.
- İmalatın fiilen ulaştığı seviyeyi tespit ettirin; gerekirse delil tespiti yoluna başvurun.
- Karşı taleplerinizi (hakediş alacağı, ek iş bedeli, iade edilecek teminat) kalem kalem hesaplayın.
Uyuşmazlığın Görüleceği Merci
Vakıf üniversitesiyle kurulan sözleşme özel hukuk ilişkisi doğurduğundan, uyuşmazlık kural olarak adli yargıda görülür ve yargılama 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu usulüne tabidir. Taraflar tacir ise ticari dava niteliği ve dava şartı arabuluculuk gündeme gelebilir. Sözleşmede tahkim şartı varsa, mahkemeye başvurmadan önce bu kaydın geçerliliği incelenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacı taşır. Fesih, teminat veya gecikme cezasına ilişkin somut bir uyuşmazlıkta sözleşme metniniz ve yazışma dosyanız üzerinden ayrıca hukuki değerlendirme yapılmalıdır.