Devlet destekli ticari alacak sigortası, küçük ve orta ölçekli işletmelerin vadeli satışlarından doğan alacaklarının tahsil edilememe riskine karşı geliştirilmiş bir sistemdir. Tarife, talimat ve çalışma usullerine ilişkin tebliğ, sistemin işleyişini, kapsamını ve tazminat esaslarını belirler. İşletmeler bakımından asıl mesele, poliçenin varlığından çok, tazminat aşamasında aranan koşulların satış anından itibaren yerine getirilmiş olmasıdır.
Teminatın Kapsamı Baştan Netleştirilmeli
Sistemde her alıcı ve her satış otomatik olarak teminat altında değildir. Alıcı bazında limit tahsisi yapılır ve limit dışındaki ya da limiti aşan satışlar teminat kapsamına girmeyebilir. Ayrıca vade sınırları, ürün ve sektör kapsamı ile azami tazminat oranı önceden belirlenmiştir. Satış yapılmadan önce ilgili alıcı için tahsis edilmiş limitin kontrol edilmesi, sonradan yaşanacak ret gerekçelerinin büyük bölümünü ortadan kaldırır.
Tazminat Talebinde En Sık Ret Nedenleri
- Ödenmeyen alacağın öngörülen süre içinde bildirilmemesi.
- Teminat limiti bulunmayan veya limiti aşan satışlar.
- Vadesi geçmiş alacağı olan alıcıya yeni satış yapılmaya devam edilmesi.
- Fatura, irsaliye ve teslim belgeleri arasındaki uyumsuzluk.
- Sözleşmede öngörülen takip adımlarının başlatılmamış olması.
Bildirim Süresi Kritik Eşiktir
Alacağın vadesinde ödenmemesi hâlinde, sigortacıya yapılacak bildirim belirli bir süreye bağlıdır ve bu süre sözleşme ile tebliğ hükümlerinde gösterilir. Sürenin kaçırılması, alacak gerçek ve belgeli olsa dahi tazminat hakkının kaybına yol açabilir. Bu nedenle işletmelerde vadesi geçen faturaların otomatik olarak işaretlendiği bir izleme sistemi kurulması, sigortanın işlevini korumak bakımından zorunludur.
Sigortacıyla Uyuşmazlık Çıkarsa
Tazminat talebinin reddi hâlinde önce yazılı olarak gerekçe istenmeli ve ret nedenine göre eksik belgelerin tamamlanması denenmelidir. Uyuşmazlık sürerse sigorta tahkim sistemine başvuru ya da genel mahkemelerde dava yolu gündeme gelir. Bu iki yol arasındaki tercih; talep tutarı, süre beklentisi ve masraf yapısı bakımından farklı sonuçlar doğurur ve başvuru öncesinde değerlendirilmelidir.
Halefiyet ve İcra Takibi İlişkisi
Tazminat ödendiğinde sigortacı, ödediği tutar oranında alacaklının haklarına halef olur. Bu nedenle sigortalı işletmenin, alıcı hakkındaki takip ve dava süreçlerini sigortacıyla eşgüdüm içinde yürütmesi gerekir. Sigortacıya bilgi verilmeden yapılan sulh, feragat ya da alacaktan vazgeçme, tazminat hakkını etkileyebilecek nitelikte işlemlerdir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; poliçe koşulları ve tebliğ hükümleri dönemsel olarak güncellendiğinden, tazminat talebiniz reddedildiğinde sözleşmeniz üzerinden ayrıca hukuki inceleme yaptırmanız önerilir.