Yükseköğretim kurumlarında uygulama ve araştırma merkezleri, Yükseköğretim Kanunu'nun verdiği yetkiye dayanılarak kurulur ve işleyişleri Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmeliklerle belirlenir. Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi bünyesindeki Fatih Sultan Mehmet ve Ayasofya Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi yönetmeliği de bu türden bir kuruluş metnidir. Bu metinler dışarıdan bakınca sembolik görünse de, merkezde görev alacak akademisyenler ve merkezle iş yapacak üçüncü kişiler bakımından bağlayıcı sonuçlar doğurur.
Yönetmeliğin Anlattığı Dört Şey
- Amaç ve faaliyet alanı: Merkezin hangi konularda çalışabileceğinin sınırı.
- Organlar: Müdür, yönetim kurulu ve varsa danışma kurulunun oluşumu.
- Görev süreleri: Atama, yeniden atama ve görevden alma usulü.
- Personel ve mali kaynak: Merkeze görevlendirme yapılmasının hukuki dayanağı.
Görevlendirme ve Atama İşlemlerinin Niteliği
Merkez müdürlüğüne atama ya da yönetim kurulu üyeliğinden görevden alma, bireysel idari işlemdir. Bu işlemlere karşı idari yargı yolu açıktır; kişiye tebliğ edilmesinden itibaren işleyen dava açma süresi kaçırıldığında işlem kesinleşir. Uygulamada en sık karşılaşılan hata, üniversite içi yazışmalarla sonuç alınacağı düşünülerek sürenin tüketilmesidir. İdari başvuru yapılması, dava süresini durduran özel bir düzenleme yoksa süreyi kendiliğinden askıya almaz.
Merkez Faaliyetlerinde Sık Görülen Hukuki Başlıklar
Araştırma merkezleri sertifika programı, yayın, sempozyum ve proje yürütür. Bu faaliyetler beraberinde telif hakkı, sponsorluk sözleşmesi ve katılımcı kişisel verilerinin işlenmesi konularını getirir. Katılımcı listeleri, fotoğraf ve video kayıtları 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamında kişisel veridir; aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve hukuki sebebin doğru belirlenmesi gerekir.
Merkezle Sözleşme Yapacaklar İçin Kontrol Listesi
- İmzayı atan kişinin yönetmelikteki temsil yetkisine sahip olduğunu doğrulayın.
- Yönetmelikte sayılan faaliyet alanı dışında bir taahhüt verilip verilmediğine bakın.
- Fikri hak devri ve yayın adına ilişkin maddeleri açık yazın.
- Ödemenin üniversite bütçesi mi döner sermaye mi üzerinden yürüyeceğini netleştirin.
Yukarıdaki açıklamalar yönetmelik türü düzenlemelerin genel işleyişine ilişkindir. Somut bir atama, görevden alma veya sözleşme uyuşmazlığında yönetmeliğin güncel metni ve üniversite senatosu kararları birlikte incelenmeli, gerekiyorsa dava süresi geçmeden hukuki görüş alınmalıdır.