Diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, ebe gibi sağlık meslek mensuplarının bağımsız olarak çalışabilmesi, izin ve yetki koşullarına bağlıdır. Bu alandaki temel tartışma iki başlıkta toplanır: işyerinin açılış izni ve mesleğin sınırlarının aşılıp aşılmadığı. Rehber, her iki başlığı da uygulama açısından ele alır.
Açılış İzni Süreci
Serbest çalışma için, il sağlık müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine fiziki şartların yerinde incelenmesi ve uygunluk belgesi düzenlenmesi beklenir. Başvuru öncesinde kiralanan yerin metrekare, bölüm ayrımı ve erişilebilirlik koşullarını sağlayıp sağlamadığının kontrol edilmesi, sonradan tadilat maliyeti doğmasını önler. İzin alınmadan hasta kabulüne başlanması, kapatma kararına kadar giden sonuçlar doğurabilir.
Yetki Sınırı: En Kritik Risk
Her sağlık mesleğinin yapabileceği işler 1219 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta çizilmiştir. Tabip yetkisindeki bir işlemin başka bir meslek mensubu tarafından yapılması, sadece idari yaptırım değil, TCK kapsamında ceza sorumluluğu da doğurabilir. Tipik riskli alanlar şunlardır:
- Tanı koyma ve hastalık teşhisi niteliğinde beyanlar
- Reçete niteliğinde öneri veya ilaç yönlendirmesi
- Tabip yönlendirmesi gerektiren tedavi programlarının bağımsız uygulanması
- Meslek alanına girmeyen invaziv işlemler
- Uzmanlık unvanı olmadan uzman gibi tanıtım yapılması
Tanıtım ve Reklam Yasağı
Sağlık alanında tanıtım, bilgilendirme sınırında kalmak zorundadır. Hasta öncesi-sonrası görselleri, sonuç vaadi içeren ifadeler ve karşılaştırmalı üstünlük iddiaları yaptırım riskini doğrudan artırır. Sosyal medya paylaşımlarının da mesleki tanıtım kuralları kapsamında değerlendirildiği, uygulamada sıkça gözden kaçan bir noktadır.
Kayıt Tutma ve Aydınlatılmış Onam
- Her seans ve görüşme için tarihli kayıt tutun; sonradan doldurulan kayıtlar ispat gücünü kaybeder.
- Uygulanacak programı, beklenen sonucu ve risklerini içeren yazılı onam alın.
- Sağlık verisi özel nitelikli kişisel veri olduğundan, 6698 sayılı KVKK kapsamında saklama ve güvenlik tedbirlerini uygulayın.
- Danışan dosyalarını fiziksel olarak kilitli, dijital olarak erişim kayıtlı ortamda tutun.
- Tabip yönlendirmesiyle çalışılan durumlarda sevk/istem belgesini dosyada saklayın.
Şikâyet veya Denetim Hâlinde
Denetim tutanağına imza atarken katılmadığınız tespitlere şerh düşülmesi, sonraki savunmanın temel dayanağıdır. Danışan şikâyeti üzerine başlatılan süreçlerde ise, onam belgesi ve seans kayıtları çoğu zaman tek başına belirleyici olur. Bu belgeler yoksa, doğru yapılmış bir uygulamanın dahi ispatı güçleşir.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; meslek grubuna göre yetki sınırları ve izin şartları farklılaştığından, muayenehane açılışı veya bir denetim süreci öncesinde mesleğinize özgü mevzuat üzerinden hukuki destek alınması yerinde olacaktır.