506 sayılı, 1479 sayılı ve 2926 sayılı kanunlara göre tahakkuk eden prim ve diğer alacakların tahsilatının hızlandırılmasına ilişkin 4247 sayılı Kanun, sosyal güvenlik alacaklarının takibinde hız ve tahsil kabiliyetini önceleyen bir düzenlemedir. Bugün bu alacakların büyük bölümü 5510 sayılı Kanun çatısı altında birleşmiş olsa da, geçmiş dönem borçları ve bunlara bağlı takipler halen uyuşmazlık kaynağıdır.
Takip nasıl başlar?
Sosyal güvenlik prim alacakları kamu alacağı niteliğinde olduğundan takip, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre yürütülür. Süreç, ödeme emrinin tebliğiyle başlar. Ödeme emri sıradan bir bildirim değildir; kanunda öngörülen kısa süre içinde itiraz edilmezse borç kesinleşir ve haciz aşamasına geçilir. 6183 sayılı Kanun kapsamında ödeme emrine itiraz süresi on beş gündür.
İtirazın dayanabileceği başlıklar
- Böyle bir borcun hiç bulunmaması
- Borcun kısmen veya tamamen ödenmiş olması
- Alacağın zamanaşımına uğramış olması
- Borcun ilgiliye ait olmaması, kayıt veya kimlik hatası
İtiraz dilekçesinde bu başlıklardan hangisine dayanıldığı açıkça belirtilmeli, ödeme yapılmışsa dekont ve tahsilat makbuzları eklenmelidir.
Sık yapılan hatalar
Uygulamada en yaygın hata, ödeme emri elde tutulup kuruma sözlü başvuruyla yetinilmesidir. Bir başka hata, tebligatın adrese ulaşmadığı düşüncesiyle sürenin işlemediğini varsaymaktır; tebligatın usulsüzlüğü iddia edilecekse bunun ayrıca ileri sürülmesi gerekir. Üçüncüsü, farklı yıllara ait borçların tek bir dosya sanılmasıdır; her dönem kendi içinde ayrı değerlendirilir.
Yapılandırma tercih edilecekse
Yapılandırma imkânından yararlanmak çoğu borçlu için makul bir çözümdür; ancak taksitlerin kanunda öngörülen sayıda aksatılması yapılandırmanın bozulmasına ve borcun eski haliyle canlanmasına yol açar. Yapılandırmaya başvurmadan önce, itiraz edilebilecek bir dönem bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi yerinde olur; başvuru borcun kabulü sonucunu doğurabilir.
Bu yazı genel bilgi vermek için hazırlanmıştır. Prim borcu dosyalarında dönem, tutar ve tebligat tarihi belirleyici olduğundan, ödeme emri elinize ulaştığında gecikmeden hukuki destek almanız önerilir.