Manisa sınırları içerisinde tesis edilecek Güneydamları içmesuyu-Güneydamları TR 5 enerji nakil hattının yapımı amacıyla bazı taşınmazlar acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Kırsal parsellerde en sık karşılaşılan tablo, tapunun uzun yıllar önce vefat etmiş bir kişi üzerinde görünmesi ya da çok sayıda paydaşın bulunmasıdır. Bu durum hem yargılamayı hem de bedelin ödenmesini doğrudan etkiler.
İntikal yapılmamış tapu ne yaratır
Tapu kaydı murise ait görünüyorsa, idare mirasçıları tespit etmek zorundadır. Mirasçılık belgesi alınmadığı sürece dosya ilerlemekte gecikir, tebligatlar eksik kalır ve bedel bankaya yatırılsa bile mirasçılar tarafından çekilemez. Bu nedenle kamulaştırma haberi alındığında ilk yapılacak işlerden biri mirasçılık belgesinin temin edilmesidir.
Paydaşların usuli konumu
- Her paydaş kendi payı oranında hak sahibidir ve kural olarak ayrı ayrı taraf sıfatını taşır.
- Bir paydaşın anlaşma yapması, diğer paydaşları kendiliğinden bağlamaz.
- Vekaletname verilmemişse bir paydaşın diğerleri adına beyanda bulunması sonuç doğurmaz.
- Paydaşlardan birinin adresi bilinmiyorsa dosyada tebligat sorunu ortaya çıkar ve süreç uzar.
Bedel bankaya yatırıldıktan sonra
Belirlenen bedel, hak sahipleri adına bankaya bloke edilir. Paylı mülkiyette blokenin pay oranlarına göre çözülmesi gerekir; hatalı oran bildirimi sonradan düzeltilmesi zahmetli bir sorun yaratır. Bu nedenle tapudaki pay oranlarının mirasçılık belgesindeki paylarla uyumu, ödeme aşamasından önce kontrol edilmelidir. Ödemeyi alan paydaşın bedel artırımı talebinden vazgeçmiş sayılmayacağı da hatırlanmalıdır.
Aile içi uyuşmazlığı büyütmemek
Kamulaştırma bedeli, uzun süredir fiilen tek bir mirasçının kullandığı arazilerde gizli anlaşmazlıkları görünür hale getirir. Fiili kullanım, mülkiyet payını kendiliğinden değiştirmez; buna karşılık araziye yapılan yatırım, dikilen ağaç ve tesisler bakımından ayrı talepler gündeme gelebilir. Bu konudaki iddiaların da belgeye dayandırılması gerekir.
Süreci hızlandıran hazırlıklar
- Mirasçılık belgesini ve nüfus kayıt örneğini önceden alın.
- Tüm paydaşların güncel adreslerini toplayın.
- Ortak hareket edilecekse usulüne uygun vekaletname düzenleyin.
- Arazi üzerindeki ağaç ve tesislerin kime ait olduğunu gösteren belgeleri ayırın.
Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; miras ve pay durumu her ailede farklı olduğundan, hem kamulaştırma dosyasının hem de aile içi hak paylaşımının bir uzman gözetiminde değerlendirilmesi önerilir.