6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun, hangi silah ve aletlerin bulundurulup taşınabileceğini, bunun hangi izne bağlı olduğunu ve izinsiz hareketin cezai sonuçlarını düzenler. Uygulamada dosyalar iki koldan ilerler: bir yanda ceza soruşturması, diğer yanda ruhsata ilişkin idari süreç. Bu iki kolun birbirinden bağımsız yürüdüğünü görmemek, en sık yapılan stratejik hatadır.
Suçun konusu neyin üzerinde kurulur?
Kanun kapsamına giren silahın niteliği, dosyanın kaderini belirleyen ilk sorudur. Ele geçen aletin ateşli silah sayılıp sayılmadığı, atışa elverişli olup olmadığı ve teknik olarak dönüştürülüp dönüştürülmediği kriminal inceleme raporuyla ortaya konur. Bıçak ve benzeri aletlerde ise Kanun, mutfak veya meslek gereği kullanılan aletler bakımından ayrı bir değerlendirme öngörür. Savunmanın ilk işi, ekspertiz raporunu ayrıntılı okumak ve eksik ya da çelişkili teknik tespitleri işaret etmektir.
Ruhsatlı silahta sınırın aşılması
Ruhsat sahibi olmak sınırsız bir yetki vermez. Bulundurma ruhsatı ile taşıma ruhsatı farklı sonuçlar doğurur; ruhsatın süresi dolmuşsa ya da silah ruhsatta yazılı olandan başka bir silahsa tablo değişir. Adres, yenileme ve devir işlemlerindeki gecikmeler, çoğu zaman kasıt bulunmasa da idari yaptırım riskini doğurur. Bu nedenle ruhsat dosyasının güncelliği, ceza dosyasından bağımsız olarak takip edilmelidir.
Soruşturma aşamasında el koyma ve müsadere
Silaha ceza muhakemesi hükümlerine göre el konulur ve el koyma işlemine karşı kanun yoluna başvurulabilir. Yargılama sonunda, suçta kullanılan veya bulundurulması suç oluşturan eşya bakımından Türk Ceza Kanunu'nun eşya müsaderesine ilişkin hükümleri gündeme gelir. Beraat kararı verilse dahi, eşyanın bulundurulması başlı başına izne tabi ise iade her zaman mümkün olmaz; bu ihtimal en baştan müvekkile açıklanmalıdır.
Savunmada belirleyici noktalar
- Arama ve el koyma işleminin hukuka uygunluğunu, karar ve tutanak tarihleri üzerinden denetleyin.
- Silahın kime ait olduğunu ve hâkimiyet alanını gösteren delilleri ayrıştırın.
- Kriminal rapordaki atışa elverişlilik değerlendirmesine karşı gerekirse ek inceleme talep edin.
- Ruhsat başvurusu, yenileme ve iptal yazışmalarını tarih sırasıyla dosyaya koyun.
Ruhsat iptali ayrı bir yoldur
Ruhsatın iptali veya yenilenmemesi bir idari işlemdir; buna karşı idari yargıda dava açılır ve dava süresi işlemin tebliğinden itibaren işler. Ceza dosyasının sonucunu bekleyeyim düşüncesiyle bu süreyi geçirmek, esasen kazanılabilecek bir idari uyuşmazlığın süre yönünden kaybedilmesine yol açar.
Silah mevzuatına ilişkin dosyalar teknik rapor ve usul denetimiyle şekillendiğinden, burada anlatılan genel çerçevenin somut olaya uyarlanması için avukat desteğiyle çalışmak gerekir.