6997 sayılı Yıldız Teknik Üniversitesi Uluslararası Kentsel Çalışmalar Araştırma Merkezi (ICUS) Yönetmeliği, kentsel çalışmalar alanında uluslararası nitelikte araştırma yürüten bir merkezin kuruluş ve işleyişini düzenler. Uluslararası boyut, merkezin faaliyetlerine sıradan bir araştırma biriminde görülmeyen sözleşme ve veri sorunlarını ekler.
Uluslararası Protokollerin Bağlayıcılığı
Yabancı üniversite, yerel yönetim ya da uluslararası kuruluşlarla imzalanan işbirliği protokollerinde en sık atlanan nokta, metnin hangi hukuka tabi olduğu ve uyuşmazlıkta hangi mercie başvurulacağıdır. İngilizce ve Türkçe nüshalar arasında farklılık bulunduğunda hangisinin esas alınacağının belirtilmemesi, iyi niyetle yürüyen bir işbirliğinin sonunda tarafları karşı karşıya getirir. Ayrıca üniversitenin iç onay süreçlerinden geçmemiş bir protokol, imzalayan kişi yönünden yetki sorunu doğurur.
Kentsel Araştırmada Saha Verisi
- Hane halkı görüşmelerinde katılımcı onamının kapsamı ve kayıt biçimi
- Mahalle ve bina ölçeğindeki verilerin kişiyi belirlenebilir kılma riski
- Görsel materyalde kişilerin görüntüsünün kullanımına ilişkin izin
- Verinin yurt dışındaki proje ortağıyla paylaşımında aktarım kurallarının değerlendirilmesi
Yayın ve Telif Düzeni
Ortak yürütülen kentsel çalışmalarda harita, görsel, veri seti ve rapor için ayrı hak sahipliği doğar. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu çerçevesinde eser sahipliği ile mali hakların devri farklı şeylerdir; protokolde yalnızca ortak yayın yapılır ifadesinin bulunması, ticari kullanımı ya da veri setinin üçüncü kişilere açılmasını kapsamaz. Yazar sırası, katkı beyanı ve fon kaynağının belirtilmesi de baştan kararlaştırılmalıdır.
Fon ve Mali Yönetim
Uluslararası fonlarla yürütülen projelerde harcama kalemleri, raporlama takvimi ve denetim yetkisi fon veren kuruluşun kurallarına bağlıdır. Bu kurallarla üniversitenin iç mali mevzuatı arasında uyumsuzluk çıkabildiğinden, harcama öncesinde uygunluk teyidi alınması ve her belgenin proje kodu ile arşivlenmesi gerekir. Sonradan kabul edilmeyen bir harcama, kurum üzerinde iade yükümlülüğü doğurur.
Merkez Yönetiminde Şeffaflık
- Yönetim kurulu kararlarını tarih ve gündem numarasıyla kayıt altına alın
- Proje ekiplerine katılım ve ayrılmayı yazılı kararla belgeleyin
- Protokollerin güncel listesini ve yürürlük sürelerini takip edin
- Süresi dolan işbirliklerinde veri ve materyalin akıbetini karara bağlayın
Bu açıklamalar genel niteliktedir; uluslararası işbirliği veya fon kaynaklı bir sorun ortaya çıktığında protokol metni ve fon kuralları birlikte değerlendirilmelidir.