7012 sayılı Devlet Destekli Ticari Alacak Sigortası Sistemine Dair Karar, işletmelerin vadeli satışlarından doğan alacaklarının tahsil edilememesi riskine karşı oluşturulan sistemin esaslarını düzenler. Sistem özellikle küçük ve orta ölçekli işletmeler bakımından nakit akışını koruyan bir araçtır; ancak teminatın işlemesi, poliçedeki yükümlülüklere uyulmasına sıkı biçimde bağlıdır.
Teminatın Kapsamı Baştan Okunmalıdır
Alacak sigortası, her alacağı değil poliçede tanımlanan koşullardaki alacakları güvence altına alır. Uygulamada kapsam tartışması genellikle şu noktalarda çıkar: alıcının sisteme bildirilmiş ve limit tahsis edilmiş olması, satışın poliçe döneminde gerçekleşmesi, vade süresinin belirlenen sınırı aşmaması ve alacağın ticari nitelik taşıması. Limit tahsis edilmemiş bir alıcıya yapılan satış, poliçe yürürlükte olsa dahi teminat dışında kalabilir.
Sigortalının İhmali Teminatı Zayıflatır
- Vadesinde ödenmeyen alacağın öngörülen süre içinde bildirilmemesi
- Riskin arttığını gösteren gelişmelere rağmen aynı alıcıya sevkiyata devam edilmesi
- Tahsilat için gerekli hukuki adımların zamanında atılmaması
- Fatura, irsaliye ve teslim belgelerinin eksik ya da tutarsız olması
Alacağın İspatı Sözleşmeden Önce Belgeyle Kurulur
Tazminat aşamasında en çok zorlanılan konu, malın veya hizmetin gerçekten teslim edildiğinin gösterilmesidir. İmzalı irsaliye, teslim tutanağı, elektronik yazışma ve cari hesap mutabakatı bu zincirin halkalarıdır. Türk Ticaret Kanunu bakımından ticari defterlerin usulüne uygun tutulması da alacağın ispatında önemli bir dayanaktır. Alıcı ile yapılan vade uzatımı ya da mahsup anlaşmalarının sigortacıya bildirilmeden yapılması ise ayrı bir ihtilaf sebebidir.
Tazminat Reddedilirse İzlenecek Yol
- Ret gerekçesini yazılı olarak talep edin ve hangi poliçe hükmüne dayanıldığını netleştirin
- Eksik görülen belge varsa süresi içinde tamamlayarak yeniden başvurun
- Sigorta uyuşmazlıkları için öngörülen tahkim yoluna başvurma imkânını değerlendirin
- Genel yargı yolunu tercih ediyorsanız ticari uyuşmazlıklarda dava öncesi arabuluculuk şartını gözden kaçırmayın
Ödeme Sonrası Halefiyet
Sigortacı tazminatı ödediğinde, ödediği tutar oranında sigortalının alıcıya karşı haklarına halef olur. Bu nedenle ödeme sonrasında sigortalının alıcı ile karşılıklı feragat içeren bir anlaşma yapması ya da alacağı üçüncü kişiye devretmesi, sigortacının rücu hakkını zedelediği gerekçesiyle geri talep konusu olabilir. Ödeme sonrası her tasarruf öncesinde sigortacıya bilgi verilmesi güvenli yoldur.
Bu değerlendirme genel niteliktedir; poliçe metni ve genel şartlar dosyadan dosyaya değiştiğinden, tazminat reddi hâlinde belgelerle birlikte hukuki inceleme yapılması önerilir.