Rüzgâr enerji santralleri, türbin yerleri, iç bağlantı yolları ve enerji nakil hattı gibi birbirinden farklı unsurlardan oluşur. Bu nedenle kamulaştırma çoğu zaman tek bir parselle sınırlı kalmaz. Sarıtepe RES için Osmaniye ve Gaziantep illerinde bulunan taşınmazlara ilişkin 7022 sayılı Karar da birden fazla il sınırına yayılan bir kamulaştırmayı konu almaktadır. Bu durum, malik açısından öncelikle usule ilişkin bir soruyu gündeme getirir: hangi mahkemeye, hangi süre içinde başvurulacak?
Birden Fazla İl Söz Konusu Olduğunda Yetki
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davalarında yetki, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesine aittir. Dolayısıyla aynı projeye ilişkin dosyalar farklı illerde ayrı ayrı görülebilir. Aynı malikin farklı illerde taşınmazı varsa, her dosya için ayrı takip ve ayrı takvim gerekir. İdari yargıda açılacak iptal davalarında ise dava konusu işlemin niteliği yargı yerini belirler; bu ayrımın başlangıçta doğru yapılması, süre kaybını önler.
Taşınmazın Vasfı Bedeli Doğrudan Etkiler
- Tarım arazisi: sulu veya kuru olması, ürün deseni ve verim
- Mera vasıflı taşınmaz: tahsis amacı değişikliği ve köy tüzel kişiliğinin durumu
- Orman sayılan alanlar: kamulaştırma değil, izin ve tahsis rejimi
- Hazine taşınmazı üzerindeki kullanım: ecrimisil ve zilyetlik iddiaları
- Hisseli ve iştirak halinde mülkiyetteki parseller: tebligat ve pay hesabı
Tepe Noktalarındaki Arazilerin Özel Durumu
Rüzgâr santrali kamulaştırmalarında alınan alanlar genellikle yüksek ve rüzgâr alan kesimlerdir. Bu araziler tarımsal verim bakımından düşük değerlendirilebilirken, projenin gerektirdiği konum nedeniyle stratejik önem taşır. Bedel tartışmasında bu iki bakış çarpışır. Malikin, arazinin fiilen nasıl kullanıldığını, hayvancılık veya mera kullanımı bulunup bulunmadığını belgelemesi gerekir.
Yollar ve Şantiye Kullanımı
Türbin montajı için açılan geniş yarıçaplı yollar, kamulaştırma sınırı dışındaki parsellerde de zarara yol açabilir. Toprak dökümü, ağaç kesimi, sulama hattının bozulması ve tarla yolunun kapanması bu kapsamdadır. Bu tür fiilî müdahalelerde talep, kamulaştırma bedeli değil; el atmadan doğan taleplerdir. Bu nedenle müdahale tarihinin ve sınırlarının tarihli görüntülerle tespit edilmesi kritik önemdedir.
Malikin Öncelik Sırası
- Karar ekindeki parsel listesinde kendi taşınmazınızı doğrulayın
- Her taşınmaz için bulunduğu ildeki dosyayı ayrı takip edin
- Tapu vasfını ve varsa vasıf değişikliği işlemlerini inceleyin
- Keşif tutanağına arazinin fiilî kullanımını yazdırın
- Proje kaynaklı komşu parsel zararlarını ayrıca belgeleyin
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Aynı projeye bağlı olsa da her parselin vasfı ve konumu farklı sonuç doğurduğundan, birden çok taşınmazı ilgilendiren dosyalarda bütüncül bir hukuki strateji oluşturulması önerilir.