İthalat Rejimi Kararı, eşyanın Türkiye ye girişinde uygulanacak gümrük vergisi ve ek mali yükümlülüklerin çerçevesini çizer. 7014 sayılı Karar, daha önce 6776 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan değişiklik kararında yeni bir düzenleme yapmaktadır. Bu tür zincirleme değişiklik kararlarında ithalatçı açısından asıl mesele, hangi beyannameye hangi tarihteki oranın uygulanacağıdır.
Değişiklik Kararlarında Zamanlama Sorunu
Vergi oranını etkileyen bir düzenleme, yürürlük tarihinden önce tescil edilmiş beyannameler ile sonra tescil edilenler arasında farklı sonuçlar doğurur. Yolda olan, gümrük sahasına gelmiş fakat henüz beyannamesi tescil edilmemiş partiler bakımından tereddüt yaşanır. Bu nedenle sevkiyat planlaması yapılırken taşıma belgesi tarihi, varış tarihi ve beyanname tescil tarihi ayrı ayrı kayıt altına alınmalıdır.
Uygulamada Sık Karşılaşılan Uyuşmazlık Başlıkları
- Eşyanın GTİP tespiti: aynı ürünün farklı pozisyonda beyanı, oran farkı nedeniyle ek tahakkuka yol açar
- Menşe beyanı ve menşe ispat belgelerinin geçerliliği
- Ek mali yükümlülüğe tabi eşyada muafiyet ve istisna iddiaları
- Dahilde işleme izin belgesi kapsamındaki ithalatın rejim değişikliğinden etkilenmesi
- Sonradan kontrolde ortaya çıkan fark vergiler ve buna bağlı idari para cezaları
Ek Tahakkuk Tebliğ Edildiğinde İzlenecek Yol
Gümrük idaresince yapılan ek tahakkuk ve ceza kararlarına karşı, dava yoluna gitmeden önce idari itiraz aşamasının tüketilmesi gerekir. İtiraz, kararı alan gümrük idaresinin bağlı bulunduğu üst makama yapılır ve süresi tebliğ tarihinden itibaren işlemeye başlar. İtirazın reddi ya da süresinde cevap verilmemesi halinde idari yargıya başvurulur. Buradaki en kritik risk, itiraz aşamasının atlanarak doğrudan dava açılması ve davanın usulden reddedilmesidir.
Ödeme Yaparken Hak Kaybını Önlemek
Eşyanın gümrükte beklememesi için fark verginin ödenmesi ticari bir zorunluluk olabilir. Ancak ödeme yapılırken, itiraz ve dava hakkı saklı tutularak ödeme yapıldığının dilekçe ve muhasebe kayıtlarında açıkça belirtilmesi gerekir. Teminatla eşyanın çekilmesi seçeneği de değerlendirilebilir; bu durumda teminatın çözülme koşulları takip edilmelidir.
İthalatçı İçin Ön Kontrol Listesi
- Kararın yürürlük tarihini ve kapsadığı eşya listesini karşılaştırın
- Portföyünüzdeki GTİP lerin oran değişikliğinden etkilenip etkilenmediğini tarayın
- Yürürlük tarihine yakın sevkiyatlar için tescil tarihlerini belgeleyin
- Sözleşmelerinizde vergi artışını kimin üstleneceğine dair hükmü kontrol edin
- Tebliğ edilen her karar için itiraz takvimini ayrı ayrı işleyin
Bu metin bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; dış ticaret dosyalarında sonuç eşyanın niteliğine, menşeine ve beyan tarihine göre değiştiğinden, somut ihtilafta gümrük mevzuatının güncel hâli üzerinden profesyonel değerlendirme yapılmasında yarar vardır.