7409 sayılı Karar, İşsizlik Sigortası Fonu gelirlerinin 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 48 inci maddesinin yedinci fıkrasında belirtilen amaçlar için kullanılacak oranını artırmaktadır. Söz konusu fıkra, fon kaynağının işgücü piyasasına yönelik eğitim, istihdam ve girişimcilik programlarında kullanılmasına dayanak oluşturur. Oranın artması, sahada daha fazla kurs, staj ve toplum yararına program anlamına gelir; bununla birlikte bu programlar üzerindeki denetim yoğunluğunu da artırır.
Kimler için ne değişir?
- İşverenler: daha geniş kontenjanlı işbaşı eğitim ve teşvik imkânı
- Kurs ve eğitim sağlayıcılar: artan hizmet alımı, buna karşılık ağırlaşan belge yükümlülüğü
- Katılımcılar: ödenek, sigorta primi ve devam yükümlülüğüne bağlı haklar
Programlarda uyuşmazlığın çıktığı noktalar
Uygulamada anlaşmazlıkların büyük bölümü tek bir başlıkta toplanır: devam ve katılım kayıtlarının ispatı. Yoklama tutanağı, imza çizelgesi ve elektronik kayıtlar arasındaki uyumsuzluk, hem katılımcı ödeneğinin kesilmesine hem de sağlayıcıdan ödemenin geri istenmesine yol açar. İkinci sık başlık, işbaşı eğitim sonrası istihdam taahhüdünün yerine getirilmediği iddiasıdır; burada işten ayrılmanın kimden kaynaklandığı belirleyici olur.
Geri alım yazısı geldiğinde
- Yazının dayandığı denetim raporunun bir örneğini talep edin.
- Hangi dönemin ve hangi katılımcının kaydına itiraz edildiğini ayrıştırın.
- Süresi içinde yazılı itiraz sunun ve belge ekleyin.
- Sonuç alınamazsa idari yargıda dava yolunu değerlendirin.
Geri istenen tutara faiz işletilmesi ihtimali nedeniyle, itiraz sürecinin uzaması mali yükü artırır; bu nedenle savunmanın ilk aşamada eksiksiz sunulması tercih edilmelidir.
Katılımcının hak kaybı riski
Kursa katılan kişinin ödeneği kesilmişse, kesintinin gerekçesi ve dayandığı kayıt yazılı olarak istenmelidir. Sağlık raporu veya zorunlu nedenle devamsızlık halinde, belgenin gecikmeden kuruma iletilmesi gerekir. Ayrıca program süresince yapılan sigorta bildirimlerinin doğruluğu, ileride emeklilik hesabında sorun çıkmaması için kontrol edilmelidir.
Kurumsal kayıt düzeni
Fon kaynaklı programlarda kamu kaynağı kullanıldığından, kayıtların denetim mantığına uygun tutulması gerekir: her ödeme kalemi bir belgeye, her belge bir katılımcı ve tarihe bağlanmalıdır. Sonradan tamamlanan veya tarihsiz düzenlenen belgeler, denetimde en zayıf halka olarak değerlendirilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; program türü ve sözleşmenizin hükümlerine göre yükümlülükler farklılaşacağından, denetim veya geri alım bildirimi ulaştığında zaman kaybetmeden hukuki değerlendirme yapılması yerinde olur.