7550 sayılı Karar ile kredi garanti kurumlarına sağlanan Hazine desteğine ilişkin düzenlemede değişiklik yapılmıştır. Kredi kullanan işletme açısından bu düzenlemenin pratik anlamı şudur: teminatı yetersiz olan firma krediye erişebilir, ancak kredinin ödenmemesi halinde karşısında yalnızca banka değil, kefaleti ödeyen kurum ve nihayetinde Hazine alacağı da yer alır.
Kefalet Zinciri Nasıl İşler?
Yapı üç halkalıdır. Banka krediyi kullandırır, kredi garanti kurumu belirli bir oranda kefil olur, Hazine ise kuruma destek sağlar. Kredi ödenmediğinde banka kefaleti nakde çevirir; ödemeyi yapan kurum ise borçluya ve kişisel kefillere rücu eder. Yani kefalet, borcu ortadan kaldırmaz, sadece alacaklının kimliğini değiştirir. Bu ayrım, çoğu işletmecinin sözleşme imzalarken fark etmediği en kritik noktadır.
Şirket Ortağının Kişisel Sorumluluğu
Kurumsal kredilerde ortaklardan ve yöneticilerden ayrıca müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla imza alınması yaygındır. Bu imzanın sonuçları:
- Şirketin tüzel kişiliği sona erse dahi kişisel takibin devam edebilmesi
- Kefilin şahsi malvarlığı, aracı ve konutu üzerine haciz uygulanabilmesi
- Eşin rızası aranan hallerde rıza yoksa kefaletin geçerliliğinin tartışılabilmesi
- Kefalet üst sınırı ve tarih unsurlarının eksikliğinin savunma imkanı doğurması
Destek Şartlarının İhlali ve Geri Alım
Kredinin kararda öngörülen amaç dışında kullanılması, beyan edilen istihdam ya da yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi hallerinde desteğin geri alınması gündeme gelebilir. Bu durumda yalnızca faiz farkı değil, destekten yararlanılan tutarın tamamı istenebilir. İşletmenin harcama belgelerini kredi amacıyla eşleştirerek arşivlemesi, denetim aşamasında en güçlü savunma aracıdır.
Takip Başladıysa Hangi Sırayla Hareket Edilmeli?
Ödeme güçlüğü ortaya çıktığında ilk refleks çoğu zaman sessiz kalmak olur; oysa erken yapılan yapılandırma başvurusu, takip masrafı ve avukatlık ücreti doğmadan çözüm imkanı sunar. Takip başlamışsa ödeme emrinin tebliğ tarihi ve tebligatın usulüne uygunluğu incelenmelidir. İtiraz süresi kaçırıldığında borcun esasına ilişkin savunmalar büyük ölçüde kapanır ve geriye yalnızca sınırlı hukuki yollar kalır. Kefil, borçlu şirketle aynı savunmaları ileri sürebilse de kendi imzasının kapsamına ilişkin ayrı itirazlar da yöneltebilir.
Kredi Öncesi Kontrol Listesi
- Kefalet sözleşmesinde üst sınırı, tarihi ve el yazısıyla yazılması gereken unsurları kontrol edin.
- Kredinin kullanım amacını sözleşmedeki tanımla birebir eşleştirin.
- Taahhüt edilen istihdam ve yatırım verilerini belgelendirilebilir tutun.
- Ödeme güçlüğü öngörüyorsanız temerrüt doğmadan yeniden yapılandırma talep edin.
Bu yazı genel bilgilendirme niteliğindedir; kredi sözleşmenizin ve kefalet metninizin içeriği sonucu doğrudan etkilediğinden, imza öncesinde veya takip başlamadan önce belgelerin hukukçu tarafından incelenmesi tavsiye edilir.