Çanakkale’de kurulacak Harmancık RES elektrik üretim tesisi için gerekli görülen bazı taşınmazlar, 7880 sayılı Karar ile Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu tarafından acele kamulaştırma kapsamına alınmıştır. Acele kamulaştırmada el koyma aşaması hızlı geçtiği için, malik açısından asıl sonuç doğuran aşama bedel tespiti ve tescil davasıdır. Bu rehber o dosyanın işleyişine odaklanır.
Dosyanın aşamaları
- İdarenin başvurusu üzerine mahkeme, taşınmaz başına dosya oluşturur ve tarafları çağırır.
- Keşif yapılır; taşınmaz yerinde görülür, sınırlar ve üzerindeki muhdesat tespit edilir.
- Bilirkişi heyeti raporunu sunar ve taraflara tebliğ edilir.
- Rapora itirazlar değerlendirilir, gerekirse ek rapor veya yeni heyet incelemesi yapılır.
- Bedel belirlenir, ödeme yapıldığında taşınmazın idare adına tescili sağlanır.
Bilirkişi raporunda bakılması gereken başlıklar
Rapor okunurken şu noktalar öncelikli olarak kontrol edilmelidir: arazinin vasfının doğru belirlenip belirlenmediği, tarımsal gelir hesabında kullanılan ürün deseninin gerçek kullanımla uyuşup uyuşmadığı, ağaç ve tesis sayımlarının eksiksiz olup olmadığı, emsal olarak alınan taşınmazların gerçekten benzer konum ve nitelikte bulunup bulunmadığı. Dağ ve tepe konumundaki rüzgâr sahalarında emsal seçimi özellikle tartışmalıdır.
İtiraz ederken somut olmak
Rapora yönelik genel nitelikte, düşük bulunduğunu belirten itirazlar sonuç vermez. Etkili itiraz; hangi kalemin, hangi veriyle, hangi doğru rakama göre düzeltilmesi gerektiğini gösterir. Sunulacak emsal tapu örnekleri, ilçe tarım müdürlüğünden alınacak verim verileri ve tarihli fotoğraflar bu somutluğu sağlar.
Ödeme, bloke ve gecikme
El koyma aşamasında bankaya bloke edilen tutar, nihai bedel değildir. Dava sonunda belirlenen bedel bu tutardan yüksek çıkabileceği gibi, ödemenin gecikmesi hâlinde faiz talebi de gündeme gelir. Bloke edilen paranın koşulsuz çekilmesinin sonraki itirazlara etkisi, çekim yapılmadan önce değerlendirilmelidir.
Buradaki anlatım tipik bir dosya akışını özetler; mahkemenin uygulaması ve taşınmazın nitelikleri farklılık gösterebileceğinden, somut dosyada avukat desteğiyle ilerlemek daha güvenlidir.