Eskişehir'in Sivrihisar ilçesinde kurulması planlanan doğal gaz dağıtım tesisi için taşınmazların acele kamulaştırılmasına karar verilmiş olması, süreçte normal kamulaştırmadan farklı bir sıralamanın işleyeceği anlamına gelir. Bu farkı bilmemek, malikin en önemli haklarını kullanamadan taşınmazını kaybetmesine yol açabilir.
Acele Kamulaştırma Neyi Değiştirir?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 27. maddesindeki usulde idare, bedel tespiti tamamlanmadan taşınmaza el koyabilir. Mahkeme, bilirkişi marifetiyle belirlenen bedeli idareden depo ettirir ve el koyma kararını verir. Yani sıralama tersine döner: önce el koyma, sonra bedelin nihai olarak tespiti. Malik bakımından bu, tepki verme süresinin kısalması demektir.
Doğal Gaz Yatırımlarına Özgü Boyut
Dağıtım tesisleri, 4646 sayılı Doğal Gaz Piyasası Kanunu kapsamında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nun yetki alanındaki faaliyetlere hizmet eder. Kamulaştırmanın dayanağı olan kamu yararı, bu faaliyetin sürekliliği üzerinden kurulur. Dolayısıyla itirazın merkezine "kamu yararı yok" demek yerine, seçilen güzergâhın ve alanın gerekliliği ile ölçülülüğü konulduğunda savunma çok daha güçlü olur.
Malikin Elindeki Üç Ayrı Yol
- Acele kamulaştırma kararının iptali: Karar bir Cumhurbaşkanı kararı olduğundan iptal davası idari yargıda, ilk derece sıfatıyla Danıştay'da görülür.
- Kamulaştırma işlemine karşı dava: 2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma işlemine karşı idari yargıda dava açma süresi, tebligattan itibaren otuz gündür. Bu süre kısa olduğu için tebliğ tarihi mutlaka kayda geçirilmelidir.
- Bedel tespiti ve tescil davasına etkin katılım: Asliye hukuk mahkemesindeki bu davada bedelin oluşumuna itiraz edilir; keşif ve bilirkişi aşaması burada belirleyicidir.
Bedeli Yükselten Somut Deliller
- Taşınmazın imar durumu ve arsa/arazi vasfına ilişkin resmî kayıtlar
- Üzerindeki yapı, tesis, kuyu, sulama hattı ve dikili ağaçların sayım tutanağı
- Aynı bölgedeki güncel emsal satış bilgileri ve tapu harç kayıtları
- Arazi vasfındaki taşınmazlarda ürün deseni ve verim verileri
- Kısmi kamulaştırmada kalan kısımda oluşan değer düşüklüğüne ilişkin teknik rapor
Sık Yapılan Hatalar
Uzlaşma görüşmesine katılmamak, tebligatı almamak veya bilirkişi raporuna süresi içinde itiraz etmemek, süreci idarenin belirlediği çerçevede sonuçlandırır. Depo edilen bedelin çekilmesi ise tek başına davadan feragat anlamına gelmemekle birlikte, çekim sırasında imzalanan belgelerin içeriği dikkatle okunmalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi vermek içindir. Kamulaştırma dosyalarında süreler kısa ve teknik değerlendirme belirleyici olduğundan, tebligatı aldığınız gün bir hukukçuya başvurmanız yararınıza olacaktır.