Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından yürütülen otoyol yapım çalışmaları kapsamında alınan acele kamulaştırma kararları, karar ekindeki listede yer alan parselleri hedef alır. Malik açısından ilk ve en kritik iş, kararın kendi taşınmazını kapsayıp kapsamadığını hiçbir tereddüde yer bırakmayacak şekilde tespit etmektir. Güzergâh kilometre aralığıyla tanımlanan projelerde bu tespit göründüğü kadar basit değildir.
Parsel Eşleştirmesi: İlk Kontrol Listesi
- Kararın ekindeki ada ve parsel numaralarını tapu kaydınızla harf harf karşılaştırın.
- İmar uygulaması veya ifraz nedeniyle parsel numaranız değişmişse eski numarayı da kontrol edin.
- Kadastro müdürlüğünden güncel parsel durumunu ve varsa şerhleri isteyin.
- Taşınmaz üzerinde yapı, ağaç, kuyu veya tesis varsa bunların envanterini fotoğraf ve tarihle kayıt altına alın.
Acele Kamulaştırmayı Farklı Kılan Nedir?
2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun acele kamulaştırmaya ilişkin hükmü, idarenin bedel tespiti tamamlanmadan taşınmaza el koymasına imkân tanır. Bu, mülkiyetin derhal idareye geçtiği anlamına gelmez; el koyma ile mülkiyetin devri birbirinden ayrı aşamalardır. Malik, el koyma gerçekleşse bile bedel tespiti sürecindeki tüm itiraz haklarını korur. Bu ayrımın bilinmemesi, birçok malikin süreci baştan kaybedilmiş sayarak dosyayı takip etmemesine yol açar.
Kısmi Kamulaştırmada Artık Parsel Sorunu
Otoyol güzergâhı çoğu zaman parselin tamamını değil bir bölümünü keser. Geriye kalan kısmın ekonomik olarak kullanılamaz hale gelmesi ya da yola erişiminin kesilmesi durumunda, yalnızca alınan alanın değeri üzerinden yapılacak hesaplama gerçek zararı karşılamaz. Artık parselde meydana gelen değer düşüklüğü ve tarımsal bütünlüğün bozulması, bilirkişi incelemesinde ayrıca ileri sürülmesi gereken kalemlerdir. Bu talep dosyaya girmezse mahkeme kendiliğinden değerlendirmeyebilir.
Tebligat ve Süre Yönetimi
Bu tür kararlarda bilgilendirme, doğrudan tebligat yanında ilan yoluyla da yapılabilir. Taşınmazın bulunduğu yerde ikamet etmeyen malikler, adres kayıt sistemindeki adresleri güncel değilse süreçten geç haberdar olma riskiyle karşı karşıyadır. Kamulaştırma mevzuatı, işleme karşı idari yargıya başvuru için genel süreden daha kısa özel bir süre öngörmektedir; bu nedenle tebliğ evrakının üzerindeki tarih dosyanın en değerli belgesidir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgilendirme amacı taşır. Parselinizin konumu, üzerindeki muhdesat ve tebligat tarihi dosyanızın sonucunu doğrudan etkileyeceğinden, belgelerinizle birlikte hukuki destek almanız önerilir.