Toplum sağlığına yönelik eğitim faaliyetleri; koruyucu sağlık hizmetlerinin görünen yüzüdür. Bu faaliyetler bilgilendirme amacı taşısa da, katılımcıların verisinin toplandığı, sağlık bilgisi paylaşıldığı ve kimi zaman ürün ya da hizmet tanıtımına yaklaşıldığı için birden fazla hukuki alanla kesişir.
Bilgilendirme ile Tıbbi Tavsiye Arasındaki Çizgi
Genel nitelikli sağlık eğitimi, belirli bir kişiye yönelik teşhis ve tedavi önerisinden ayrılır. Bir eğitim oturumunda katılımcının somut şikâyetine karşılık verilen kişiselleştirilmiş öneri, artık eğitim değil sağlık hizmeti niteliği kazanmaya başlar. Eğitmenlerin bu çizgiyi korumak için bireysel değerlendirme için hekime yönlendirme refleksini oturtması gerekir.
Materyalde Yönlendirme ve Tanıtım Yasağı
Eğitim materyalinde belirli bir marka, ürün ya da sağlık kuruluşunun öne çıkarılması, sağlık alanındaki tanıtım kısıtlamalarını ihlal edebilir. Görsellerin, broşürlerin ve sunumların hazırlığında sponsor kuruluş bilgisi ile içeriğin ayrı tutulması, sonradan yapılacak denetimlerde savunmanın temel dayanağı olur.
Katılımcı Verilerinin İşlenmesi
Katılım listesi, iletişim bilgisi ve özellikle ölçüm sonuçları 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu kapsamındadır. Sağlıkla ilgili veriler özel nitelikli veri sayıldığından, işlenmesi için daha sıkı koşullar aranır. Pratikte şu adımlar aksatılmamalıdır:
- Aydınlatma metninin eğitim öncesinde sunulması ve saklanması
- Ölçüm sonuçlarının toplu listelerde açıkta bırakılmaması
- Fotoğraf ve video çekimi için ayrı, açık rıza alınması
- Saklama süresinin belirlenmesi ve süre dolduğunda imha tutanağı düzenlenmesi
Zarar Doğarsa Sorumluluk Kimde
Eğitim sırasında yapılan bir uygulama (ölçüm, demonstrasyon, egzersiz gösterimi) nedeniyle zarar oluşursa, sorumluluk faaliyeti düzenleyen kurum ile fiili gerçekleştiren personel arasında paylaşılır. Kamu kurumu eliyle yürütülen faaliyetlerde kural olarak idari sorumluluk gündeme gelir; hizmet kusuru mu kişisel kusur mu bulunduğu ayrımı, davanın hangi yargı kolunda görüleceğini belirler.
Düzenleyici Kurum İçin Kısa Kontrol Listesi
- Eğitmenin yetkinliğini ve görevlendirmesini belgeleyin.
- Sunum içeriğini kurumsal onaydan geçirin ve sürüm tarihini kaydedin.
- Katılımcı formlarını kilitli ortamda saklayın.
- Olay ve kaza kayıtlarını aynı gün tutanağa bağlayın.
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; faaliyetin türü, katılımcı grubu ve toplanan verinin kapsamı yükümlülükleri değiştirebileceğinden kuruma özgü bir uyum incelemesi yapılması yerinde olur.