962 sayılı Karar, 154 kV Salihli TM - Kemalpaşa TM branşman noktası ile Salihli III JES TM arasındaki enerji iletim hattı projesi kapsamında bazı taşınmazların TEİAŞ tarafından acele kamulaştırılmasına ilişkindir. Enerji iletim hatlarında el koyma çoğunlukla mülkiyetin tamamını değil, taşınmaz üzerinde bir kullanım kısıtlaması yaratan irtifak hakkını konu alır. Bedelin nasıl hesaplanacağı da buradan belirlenir.
İki Bedel Türü Arasındaki Fark
Mülkiyetin devri hâlinde taşınmazın tam değeri esas alınır. İrtifakta ise malik tapuda malik olarak kalmaya devam ettiğinden, ödenecek karşılık taşınmazın değerinde meydana gelen azalmadır. Bu azalmanın oranı, hattın parseli hangi noktadan geçtiğine, koridorun genişliğine ve taşınmazın kullanım amacına göre önemli ölçüde değişir. Aynı köyde iki komşu parsel için farklı oranların çıkması bu nedenle olağandır.
Değer Kaybını Artıran Somut Etkenler
- Hattın parselin ortasından geçerek alanı ikiye bölmesi.
- Koridor nedeniyle yapılaşma hakkının fiilen kullanılamaz hâle gelmesi.
- Sera, fidan bahçesi veya yüksek boylu ağaç dikimi gibi kullanımların engellenmesi.
- Tarımsal makine ve sulama sistemlerinin hareket alanının daralması.
- Parselin pazarlanabilirliğinin ve satış kabiliyetinin azalması.
Güzergâh Değişikliği Talep Edilebilir mi
Güzergâh, projenin teknik gereklilikleri çerçevesinde idare tarafından belirlenir; ancak parselin sınırından geçirilmesi teknik olarak mümkünse bu yöndeki talebin dosyaya somut gerekçe ve krokiyle sunulması anlamlıdır. Talebin kabul edilmemesi hâlinde bile, ileri sürülen teknik veriler değer kaybı tartışmasında dayanak oluşturur.
Rapor Geldiğinde Bakılacak Noktalar
- Değer azalması oranının hangi ölçütlerle belirlendiği açıklanmış mı.
- Koridorun uzunluğu ve genişliği ölçüyle gösterilmiş mi.
- Direk ayaklarının kapladığı alan ayrı hesaplanmış mı.
- Koridor altındaki ağaç ve tesisler kalem kalem sayılmış mı.
Bu rehber genel işleyişi anlatmakta olup, hattın geçiş biçimi ve parselin niteliği sonucu değiştirdiğinden, dosyanıza özgü profesyonel hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.