İnternette yayımlanan bir içerik nedeniyle erişimin engellenmesi talebinde bulunurken en sık yapılan hata, içeriğin ekran görüntüsüyle yetinilmesidir. Talep incelenirken içeriğin varlığı, adresi ve tarihi tartışmasız biçimde ortaya konmalıdır; aksi hâlde içerik kaldırıldığında veya adres değiştiğinde dosya dayanaksız kalır. Bu rehber, delil zincirini baştan doğru kurmaya odaklanır.
İçeriğin Kimliğini Sabitlemek
Erişim engeli kararları, kural olarak içeriğin bulunduğu adres üzerinden verilir. Bu nedenle talep dilekçesinde her bir içerik için tam adresin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir; site adının verilmesi çoğu zaman yeterli sayılmaz. Aynı içeriğin farklı sayfalarda çoğaltıldığı hâllerde her kopya ayrıca listelenmelidir. Adreslerin tespit edildiği anın tarih ve saatiyle birlikte kaydedilmesi, içerik sonradan silinse bile talebin dayanağını korur.
Delilin Bütünlüğü ve Hukuka Uygunluğu
Ekran görüntüsü tek başına zayıf bir delildir; üzerinde değişiklik yapılabileceği ileri sürülebilir. Bu nedenle mümkün olduğunda noter tespiti veya bağımsız bir kayıt yöntemiyle içeriğin bütünlüğü belgelenmelidir. Öte yandan delil toplarken sınırın aşılmaması gerekir: başkasının hesabına izinsiz erişmek veya haberleşme içeriğini hukuka aykırı yolla elde etmek, TCK'nın 243-245. maddelerinde düzenlenen bilişim suçları bakımından ayrı bir sorumluluk doğurabilir ve elde edilen kayıt dosyada kullanılamaz hâle gelir.
Başvuru Öncesi Kontrol Listesi
- Her içerik için tam adresin, tespit tarihi ve saatiyle birlikte listelenmesi
- İçeriğin bütünlüğünü gösteren tespit belgesinin hazırlanması
- İçeriğin hangi hakkı ihlal ettiğinin (kişilik hakkı, özel hayatın gizliliği, kişisel verilerin korunması) somutlaştırılması
- 5651 sayılı Kanun kapsamında içerik veya yer sağlayıcıya yapılan ön başvurunun ve cevabının saklanması
- Kişisel veri boyutu varsa KVKK kapsamındaki ayrı başvuru yolunun değerlendirilmesi
- Talebin kapsamının, tüm siteyi değil yalnızca ihlal oluşturan içeriği hedefleyecek şekilde daraltılması
İçerik Sahibiyle Anlaşmak ile Karar Almak Arasındaki Tercih
Bazı dosyalarda içeriği yayımlayan kişiyle doğrudan iletişim, en hızlı ve kalıcı çözümü sağlar; içerik gönüllü kaldırıldığında arama sonuçlarındaki izlerin temizlenmesi de kolaylaşır. Ancak bu yol, karşı tarafın içeriği başka adreslerde yeniden yayımlaması ihtimalini taşır. Yayının süreklilik gösterdiği, çok sayıda kopyanın bulunduğu veya failin kimliğinin belirsiz olduğu hâllerde mahkeme kararı almak; hem sonraki kopyalar için dayanak oluşturur hem de olası tazminat talebinin zeminini hazırlar.
Kapanış
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır. İçeriğin niteliği ve yayının kaynağı izlenecek usulü değiştirir; somut olayda hangi yolun uygun olduğu konusunda hukuki değerlendirme alınması önerilir.