İnternette yayılan bir içeriğin kaldırılması ya da erişimin engellenmesi talebinde belirleyici olan, içeriğin ne kadar ağır olduğu kadar başvurunun hangi sırayla ve ne kadar hızlı yapıldığıdır. 5651 sayılı Kanun basamaklı bir yol öngörür ve basamak atlandığında talep şeklen reddedilebilir.
Delili İçerik Silinmeden Sabitleyin
İlk iş, içeriğin kaybolmadan kayda geçirilmesidir. URL adresi tam haliyle, ekran görüntüsü tarih ve saat bilgisiyle, mümkünse noter tespiti veya bilirkişi eşliğinde alınmalıdır. Erişim engellendikten sonra içerik görüntülenemeyeceği için, tazminat veya TCK kapsamındaki suç duyurusu aşamasında elde kalan tek şey bu kayıttır. Bilişim sistemlerine yönelik fiiller söz konusuysa TCK 243-245 kapsamındaki tartışma da bu delil üzerinden yürür.
Basamak Bir: İçerik ve Yer Sağlayıcıya Başvuru
Kişilik hakkı ihlalinde ilk yol, içeriği yayınlayan içerik sağlayıcıya, ona ulaşılamıyorsa yer sağlayıcıya uyarı yöntemiyle başvurmaktır. Bu başvurunun tarihi ve gönderim biçimi belgelenmelidir; çünkü sonraki aşamada hakimliğe sunulacak dosyanın omurgasını oluşturur.
Basamak İki: Sulh Ceza Hakimliği
Uyarı yöntemi sonuç vermezse ya da doğrudan hakimliğe başvurulması tercih edilirse, kişilik hakkı ihlali iddiasıyla sulh ceza hakimliğine başvurulur. Kanun hakimin talebi kısa süre içinde ve duruşma yapmaksızın karara bağlamasını öngörür. Kararlara karşı itiraz yolu ceza muhakemesi usulüne göre işler ve itiraz süresi tebliğle başlar.
Talebi Nasıl Kurmalı?
- Kaldırma mı, erişimin engellenmesi mi, yoksa arama sonuçlarından çıkarma mı istendiği ayrı ayrı yazılmalıdır.
- Engel talebi URL bazlı olmalıdır; tüm siteye yönelik geniş talepler ölçülülük nedeniyle reddedilebilir.
- İçeriğin kişiyle bağlantısı, ad-soyad, görsel ya da tanınabilir başka bir unsur üzerinden somut olarak gösterilmelidir.
- Kişisel veri boyutu varsa KVKK kapsamındaki başvuru yolu paralel olarak değerlendirilmelidir.
Usul Hatası Doğuran Noktalar
- Yetkili hakimliğin yanlış seçilmesi ve dosyanın gönderilmesiyle günlerin kaybedilmesi.
- Ekran görüntüsünde URL ve tarihin görünmemesi.
- İçerik sağlayıcıya başvuru belgelenmeden doğrudan geniş kapsamlı talep kurulması.
- Aynı içeriğin ayna adreslerinin listeye alınmaması, kararın etkisiz kalması.
Her içerik tipi ve platform farklı bir teknik yol izler; bu nedenle yukarıdaki sıralama genel bilgilendirmedir. Somut yayın üzerinden bir hukukçuyla hızlıca değerlendirme yapılması, geri dönülemez delil kaybını önler.