Sosyal medya, e-posta veya kurumsal panel hesaplarının ele geçirilmesinde mağdurun ilk refleksi şifreyi değiştirip cihazı temizlemek olur. Bu doğal bir tepkidir; ne var ki hesap ele geçirme sonrası tazminat talebinin dayanağı olacak kayıtların çoğu, tam da bu ilk saatlerde silinir. Zarar hesabı sonradan yapılabilir, delil ise sonradan üretilemez.
Delilin Ömrü Takvimi Belirler
Giriş kayıtları, oturum bildirimleri, IP ve cihaz bilgileri servis sağlayıcılarda sınırsız süre saklanmaz. 5651 sayılı Kanun kapsamındaki saklama yükümlülükleri ile platformların kendi politikaları farklı olduğundan, kaydın istenmesi geciktiğinde talep karşılıksız kalabilir. Bu nedenle ekran görüntüsü almak yeterli sayılmamalı; hesap üzerinden gönderilen mesajlar, değiştirilen kurtarma bilgileri ve varsa yapılan ödemeler zaman damgalı biçimde derlenmelidir.
Ceza Şikâyeti ile Tazminat Davası Aynı Saatte İşlemez
Bilişim sistemine girme, sistemi engelleme ve verileri değiştirme fiilleri TCK'nın bilişim suçlarına ilişkin hükümleri kapsamında değerlendirilir. Ceza soruşturmasının açılması tazminat hakkını kendiliğinden korumaz; haksız fiilden doğan tazminat talebi kendi zamanaşımına tabidir ve bu süre zararın ve failin öğrenilmesiyle işlemeye başlar. Fiil aynı zamanda suç oluşturuyorsa ceza zamanaşımının daha uzun olması hâlinde bundan yararlanılabileceği kabul edilir. Kısacası soruşturma sürüyor diye beklemek, hukuk davası bakımından güvenli değildir.
Talep Kime Yöneltilecek
- Fiili gerçekleştiren kişi: maddi ve manevi tazminatın asıl muhatabı
- Hesabın bağlı olduğu kurum: yeterli güvenlik tedbirini almadığı ileri sürülüyorsa KVKK yükümlülükleri gündeme gelir
- İçeriğin yayıldığı platform: içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi talebi için
- Ödeme kuruluşu: hesap üzerinden yapılan işlemlerde iade ve itiraz süreçleri bakımından
Usule Aykırı İşlem Riskini Azaltan Sıralama
Yaygın hata, önce tazminat dilekçesi yazıp delili sonra aramaktır. Tersi bir sıra daha güvenlidir: erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması gibi hızlı sonuç veren başvurular ilk gün yapılır, kayıt talepleri eş zamanlı iletilir, ceza şikâyeti kayıt altına alınır ve zarar kalemleri belgelendikçe tazminat talebi rakama bağlanır. Manevi tazminat yönünden ise ihlalin yayılma alanı ve süresi ayrıca kayıt altına alınmalıdır.
Bu metin genel bir yol haritası sunar; hesabın türü, kurumsal bir yapıya bağlı olup olmadığı ve zararın niteliği stratejiyi değiştirir. İlk yirmi dört saatte atılacak adımlar için bir hukukçudan destek almanız, sonradan telafisi güç kayıpların önüne geçer.