İnternet üzerinden yapılan bir paylaşım kişilik haklarını ihlal ettiğinde iki farklı ihtiyaç aynı anda doğar: içeriğin bir an önce yayından kalkması ve doğan zararın karşılanması. Bu iki talebin süresi, mercii ve delil ihtiyacı birbirinden farklıdır. Aşağıda 5651, KVKK ve TCK 243-245 çerçevesinde bu iki yolun birlikte nasıl planlanacağı ele alınmaktadır.
Hız gerektiren yol: içeriğin kaldırılması
5651 sayılı Kanun, kişilik hakkı ihlal edilen kişiye içeriğin çıkarılması ve erişimin engellenmesi için hızlı bir başvuru imkânı tanır. Bu yolun mantığı, esas hakkındaki tartışmayı çözmek değil, ihlalin yayılmasını durdurmaktır. Talep mümkün olduğunca dar tutulmalı, engellenmesi istenen adres tek tek gösterilmelidir; siteye bütünüyle yönelen talepler ölçülülük gerekçesiyle karşılık bulmayabilir.
Delili kaybetmeden sabitlemek
İçerik kaldırıldığında tazminat davasının delili de kaybolabilir. Bu nedenle sıralama şu olmalıdır:
- İçeriğin tam adresi, tarihi ve görünür haliyle tespiti yapılır.
- Ekran görüntüsü tek başına yeterli sayılmayabileceğinden, tespitin resmi bir kayıtla desteklenmesi tercih edilir.
- Erişim ve içerik sağlayıcıya yapılan bildirimler ve cevapları saklanır.
- Cihaza yönelik bir saldırı da varsa, TCK 243-245 kapsamındaki fiiller için sistem kayıtları bozulmadan muhafaza edilir.
Kişisel verilerin hukuka aykırı işlenmesi boyutu varsa KVKK kapsamındaki başvuru yolu da ayrıca değerlendirilmelidir.
Tazminat talebinin farklı temposu
Maddi ve manevi tazminat talebi, erişim engelinden bağımsız bir yargılama gerektirir. Burada ihlalin ağırlığı, yayılma ölçüsü, tarafların sıfatı ve içeriğin yayında kaldığı süre değerlendirilir. Bu nedenle içeriğin ne zaman kaldırıldığı ve o ana kadar kaç kişiye ulaştığına ilişkin veriler dosyaya erken aşamada girmelidir. Haksız fiile ilişkin zamanaşımı süreleri işlemeye devam ettiğinden, engelleme kararı alındı diye tazminat ayağı ertelenmemelidir.
Karşı tarafın kaldırma veya uzlaşma teklifi
İçeriği yayınlayan taraf, süreç başladıktan sonra gönüllü kaldırma ve özür yayını teklif edebilir. Bu teklif kabul edilecekse, düzeltme metninin nerede ve ne kadar süre yayında kalacağı ile tazminat talebinden vazgeçilip vazgeçilmediği yazılı olarak netleştirilmelidir. Kapsamı belirsiz bir mutabakat, hem içeriğin tekrar yayınlanmasına hem de talep hakkının tartışmalı hale gelmesine yol açabilir.
Buradaki anlatım genel niteliktedir. İçeriğin türü, yayıncının kimliği ve platformun bulunduğu ülke izlenecek yolu değiştirir; somut olayınızda profesyonel bir değerlendirme almanız yerinde olur.